WERVERSHOOF/ONDERDIJK – De landelijke oproep van kerken om statushouders tijdelijk onderdak te bieden, roept ook in de gemeente Medemblik een interessante vraag op. Kunnen de Sint-Werenfriduskerk in Wervershoof en de Gerardus Majellakerk in Onderdijk worden ingezet voor tijdelijke opvang? Beide kerkcomplexen staan te koop en beschikken over aanzienlijke binnenruimtes. Het Bisdom Haarlem-Amsterdam heeft parochies nadrukkelijk opgeroepen mee te doen aan Actie Onderdak, waarbij vooral gezinnen met kinderen gedurende drie maanden worden opgevangen.

De oproep werd dinsdag 20 oktober verspreid onder kerkbesturen en parochies in Nederland. De Raad van Kerken, Protestantse Kerk en Rooms-Katholieke Kerk willen hiermee bijdragen aan het verminderen van de druk op overvolle asielzoekerscentra.

Het gaat uitsluitend om statushouders: mensen die al een verblijfsvergunning hebben gekregen, maar nog wachten op een woning.

Twee kerkcomplexen staan te koop

De rooms-katholieke parochie Sint Titus Brandsma zette in april 2026 drie kerkcomplexen te koop: de Sint-Werenfriduskerk in Wervershoof, de Gerardus Majellakerk in Onderdijk en de kerk aan de Bangert in Andijk. De verkoop wordt begeleid door vastgoedadviseur Colliers. De panden worden nog altijd online als te koop aangeboden, al is niet bevestigd of inmiddels bindende verkoopafspraken zijn gemaakt.

De kerk in Wervershoof beschikt volgens de verkoopdocumentatie over ruim 1.000 vierkante meter vloeroppervlak op de begane grond. Daarnaast behoort een monumentale pastorie tot het complex. De Werenfriduskerk is overigens niet volledig buiten gebruik. Er vinden nog incidentele vieringen plaats, waaronder op 18 oktober. Ook de pastorie wordt nog voor parochieactiviteiten gebruikt.

Pastorie Wervershoof mogelijk interessant

Voor tijdelijke opvang lijkt vooral de bijbehorende pastorie aan de Dorpsstraat een gebouw dat nader onderzocht kan worden. De pastorie heeft meerdere verdiepingen en een gezamenlijke bruto vloeroppervlakte van ongeveer 683 vierkante meter.

Volgens Colliers behoort een woonfunctie tot de mogelijkheden. Er zijn zelfs herontwikkelingsscenario’s opgesteld waarbij appartementen in de kerk en pastorie worden gerealiseerd. Dat betekent echter niet dat het gebouw zonder aanpassingen als opvanglocatie kan dienen.

Bovendien is de pastorie een rijksmonument. Eventuele verbouwingen moeten rekening houden met de monumentale status. Of er momenteel geschikte, ongebruikte kamers beschikbaar zijn, is onbekend.

Ook Gerardus Majellakerk biedt mogelijkheden voor onderzoek

In Onderdijk staat de Gerardus Majellakerk aan de Nes 134 te koop. Het complex omvat een kerkgebouw uit 1929 met ongeveer 675 vierkante meter vloeroppervlak op de begane grond. Daarnaast beschikt het over een parochiezaal van circa 204 vierkante meter.

Juist die parochiezaal zou onderzocht kunnen worden op geschiktheid voor tijdelijke huisvesting. Daarvoor zijn onder meer voldoende sanitaire voorzieningen, slaapgelegenheid, privacy, verwarming en brandveilige vluchtroutes noodzakelijk.

Ook voor deze locatie zijn plannen onderzocht voor een toekomstige woonbestemming. Dat betekent niet automatisch dat tijdelijke opvang al is toegestaan.

Bisdom roept parochies nadrukkelijk op

Bisschop Jan Hendriks van het Bisdom Haarlem-Amsterdam heeft de landelijke Actie Onderdak van harte aanbevolen bij de parochies. Volgens het bisdom kunnen geloofsgemeenschappen bijvoorbeeld een leegstaande pastorie, kerkelijk bijgebouw of andere geschikte ruimte beschikbaar stellen.

Het bisdom heeft deelname bovendien eenvoudiger gemaakt. Parochies hoeven voor deze specifieke actie geen afzonderlijke bisschoppelijke machtiging aan te vragen. Een e-mail aan het bisdom met de locatie, opvangperiode, het aantal bewoners en de contactpersoon is voldoende voor de kerkelijke melding.

Wel wordt nadrukkelijk geadviseerd de verzekering van het gebouw te controleren. De landelijke organisatie INLIA verzorgt ondersteuning bij de praktische, juridische en financiële uitvoering. De kosten van de opvang worden volgens de initiatiefnemers vergoed.

Gemeente Medemblik moet meewerken

Of de kerkgebouwen daadwerkelijk geschikt zijn, moet in overleg met de gemeente Medemblik worden vastgesteld. De gebouwen hebben momenteel een maatschappelijke bestemming. Tijdelijke bewoning moet passen binnen het omgevingsplan of via een vergunning mogelijk worden gemaakt.

Daarbij spelen ook brandveiligheid, hygiëne en de beschikbaarheid van geschikte voorzieningen een rol. Bovendien kan het lopende verkooptraject invloed hebben op de mogelijkheden. Een nieuwe eigenaar kan andere plannen hebben met het gebouw.

De kerkelijke oproep betekent dus niet dat de gebouwen automatisch voor opvang beschikbaar zijn.

Concrete plannen nog niet bekend

Vooralsnog is niet bekend dat de parochie Sint Titus Brandsma, het bisdom of de gemeente Medemblik concrete plannen heeft om statushouders in de twee kerkcomplexen onder te brengen. Wel bieden de landelijke oproep en de aanwezigheid van deze gebouwen aanleiding om de mogelijkheden te onderzoeken.

Het initiatief richt zich bij voorkeur op gezinnen die al aan de gemeente Medemblik zijn gekoppeld. Na drie maanden moet het COA voor een vervolgplek zorgen. De vraag is nu of de kerkelijke gemeenschap, het parochiebestuur en de gemeente bereid zijn te onderzoeken of ongebruikte ruimtes tijdelijk beschikbaar kunnen worden gesteld.

Daarmee zouden de leegkomende kerkcomplexen, in afwachting van een definitieve nieuwe bestemming, mogelijk nog een maatschappelijke functie kunnen vervullen.