ANDIJK – Een jongeman is door de rechtbank in Haarlem veroordeeld tot 240 uur taakstraf en 300 dagen gevangenisstraf, waarvan 255 dagen voorwaardelijk, voor zijn betrokkenheid bij gewelddadige berovingen en vrijheidsberovingen in Andijk en Bovenkarspel. De slachtoffers werden onder valse voorwendselen naar afgelegen plekken gelokt, mishandeld, beroofd en met ducttape vastgebonden. De feiten vonden plaats in 2024 en hielden verband met zogenoemde pedohunting.

De uitspraak werd maandag 12 oktober 2026 gedaan en woensdag 14 oktober gepubliceerd. De verdachte maakte deel uit van een groep jonge mannen die op eigen initiatief vermeende zedendelinquenten probeerden aan te pakken. Volgens de rechtbank was daarbij sprake van ernstige strafbare feiten en ontoelaatbare eigenrichting.

Omdat de verdachte al 45 dagen in voorarrest heeft gezeten, hoeft hij niet opnieuw naar de gevangenis. Wel moet hij de volledige taakstraf uitvoeren.

Slachtoffers naar afgelegen plekken gelokt

De groep maakte via een sekssite of sociale media contact met verschillende mannen. Daarbij deden de verdachten zich voor als een jonge vrouw. Vervolgens werden de slachtoffers uitgenodigd voor een ontmoeting op een afgelegen locatie.

Eenmaal aangekomen werden de mannen opgewacht door drie of vier jongens met gezichtsbedekking. Zij gebruikten geweld, namen persoonlijke bezittingen af en zorgden ervoor dat de slachtoffers niet konden vertrekken.

Volgens de rechtbank speelde de veroordeelde jongeman een belangrijke rol bij de gebeurtenissen. Hij legde met meerdere slachtoffers het eerste contact, lokte hen naar de afgesproken locaties en was aanwezig bij de gewelddadige confrontaties. Ook gebruikte hij zelf geweld.

Mannen in Andijk mishandeld en vastgebonden

In de nacht van 27 op 28 oktober 2024 werden in Andijk twee mannen slachtoffer van de groep.

Een van hen werd geslagen en geschopt. Terwijl hij op de grond lag, werd met een knie op zijn schouder gedrukt. Vervolgens werden zijn handen met ducttape vastgebonden.

De man werd gedwongen op een bankje te blijven zitten en moest later achterin zijn eigen auto plaatsnemen. De daders reden vervolgens met hem rond.

Bij de beroving werden onder meer geld, een telefoon, een portemonnee, identiteitsdocumenten, bankpassen en autosleutels buitgemaakt.

Een tweede slachtoffer werd eveneens door de groep overvallen. Deze man schrok zo erg van de gemaskerde jongens dat hij uit angst het water in sprong.

Toen hij uit het water kwam, werd hij vastgepakt en naar een bankje gebracht. Daar werden zijn handen en enkels met ducttape vastgebonden. Ook hij moest later achterin zijn eigen auto plaatsnemen.

De rechtbank acht bewezen dat de verdachte samen met anderen verantwoordelijk was voor de gewelddadige berovingen en vrijheidsberovingen van beide mannen.

Ook geweldsincident in juli 2024

In de nacht van 20 op 21 juli 2024 werd eveneens in Andijk een man slachtoffer van de groep.

De verdachten renden met bedekte gezichten op hem af. Het slachtoffer werd meerdere keren geslagen en geschopt en naar de grond gewerkt.

Daarna werd ducttape over zijn mond geplakt en werden zijn handen achter zijn rug vastgebonden. Zijn schoenen werden uitgetrokken en hij werd gedwongen bij een bankje te blijven.

Bij deze beroving werden onder meer zijn telefoon en schoenen weggenomen.

De rechtbank oordeelt dat de jongeman zich ook bij dit incident schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van diefstal met geweld en wederrechtelijke vrijheidsberoving.

Verkeerde man slachtoffer in Bovenkarspel

De rechtbank behandelde daarnaast een geweldsincident van 16 maart 2024 in Bovenkarspel.

Bij deze gebeurtenis werd een man slachtoffer die helemaal niet degene was met wie de groep een afspraak had gemaakt. Hij bevond zich toevallig op de afgesproken locatie en werd door de verdachten voor de bedoelde persoon aangezien.

Het slachtoffer werd meerdere keren geslagen en geschopt. Ook werd plakband over zijn mond aangebracht en probeerden de daders hem naar een andere plek te slepen. Zijn telefoon en 100 euro werden gestolen.

De verdachte stond tijdens deze beroving op enige afstand op de uitkijk en stuurde omstanders weg.

Volgens de rechtbank was zijn bijdrage onvoldoende om hem als medepleger aan te merken. Hij werd daarom vrijgesproken van het primair ten laste gelegde medeplegen, maar wel veroordeeld voor medeplichtigheid aan de gewelddadige beroving.

Eigenrichting vormt gevaar voor rechtsstaat

De rechtbank spreekt zich in het vonnis nadrukkelijk uit tegen pedohunting en het gebruik van geweld tegen mensen die van strafbare feiten worden verdacht.

Volgens de rechters vormt een eventueel moreel oordeel over het gedrag van slachtoffers geen enkele rechtvaardiging voor mishandeling, beroving of vrijheidsberoving.

Het opsporen van strafbare feiten is een taak van de politie, onder leiding van het Openbaar Ministerie. De beoordeling of iemand schuldig is, ligt bij de onafhankelijke rechter.

De rechtbank benadrukt dat eigenrichting de rechtsstaat ondermijnt en een ernstig gevaar vormt voor de veiligheid in de samenleving.

De slachtoffers hebben volgens het vonnis zowel lichamelijke als psychische gevolgen ondervonden. Een van hen was tijdens het geweld zo bang dat hij in zijn broek plaste.

Volwassenenstrafrecht toegepast

Opvallend is dat de verdachte tijdens het eerste geweldsincident in Bovenkarspel nog minderjarig was. Hij was toen 17 jaar en 11 maanden oud. Bij de latere incidenten in Andijk was hij inmiddels achttien jaar.

De verdediging verzocht daarom om toepassing van het jeugdstrafrecht. Daarbij werd onder meer gewezen op zijn leeftijd, beïnvloedbaarheid, groepsdruk en de positieve ontwikkeling die hij inmiddels heeft doorgemaakt.

De rechtbank besloot echter het volwassenenstrafrecht toe te passen. Volgens de rechters bleek onvoldoende dat de jongeman zo sterk onder druk stond of beïnvloedbaar was dat hij niet anders kon handelen.

Ook speelde mee dat hij een actieve rol had bij het leggen van contacten met de slachtoffers en de uitvoering van de berovingen.

Lagere straf dan geëist

Het Openbaar Ministerie had een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van twintig maanden geëist.

De rechtbank kwam tot een aanzienlijk lagere straf. Daarbij werd rekening gehouden met het feit dat de verdachte niet eerder was veroordeeld, een opleiding volgt en zich tijdens de schorsing van zijn voorlopige hechtenis goed aan de voorwaarden heeft gehouden.

Volgens de rechtbank heeft de jongeman een positieve ontwikkeling doorgemaakt. Een nieuwe langdurige gevangenisstraf zou die ontwikkeling kunnen doorkruisen.

Daarom werd een gevangenisstraf van 300 dagen opgelegd, waarvan 255 dagen voorwaardelijk. Het onvoorwaardelijke gedeelte van 45 dagen is gelijk aan het al uitgezeten voorarrest.

De proeftijd bedraagt één jaar. Daarnaast moet de verdachte 240 uur onbetaalde arbeid verrichten. Wanneer hij deze taakstraf niet of onvoldoende uitvoert, kan vervangende hechtenis van 120 dagen volgen.

Ruim 7.400 euro schadevergoeding

De veroordeelde moet daarnaast schadevergoedingen betalen aan drie slachtoffers.

Een slachtoffer van de gebeurtenissen in oktober 2024 krijgt 3.000 euro toegewezen. Dat bedrag bestaat uit 1.500 euro materiële schade en 1.500 euro smartengeld.

Een slachtoffer van het geweld in juli 2024 krijgt 1.944,10 euro. Daarvan is 1.500 euro bestemd als vergoeding voor immateriële schade.

Het slachtoffer van de beroving in Bovenkarspel krijgt 2.538,19 euro toegewezen. Dit bedrag bestaat uit 938,19 euro materiële schade en 1.600 euro smartengeld.

In totaal gaat het om 7.482,29 euro, exclusief wettelijke rente. De verdachte is voor deze bedragen hoofdelijk aansprakelijk met zijn mededaders. Dat betekent dat betalingen door medeverdachten in mindering worden gebracht op zijn verplichtingen.

Geen bewijs voor gebruik vuurwapens en messen

De rechtbank heeft de verdachte gedeeltelijk vrijgesproken van beschuldigingen over het gebruik of tonen van vuurwapens en messen tijdens de incidenten in oktober 2024.

Hoewel slachtoffers hierover verklaarden, vond de rechtbank daarvoor onvoldoende ondersteuning in het overige bewijsmateriaal.

De gewelddadige berovingen en vrijheidsberovingen werden wel bewezen geacht.

Met de uitspraak is de strafzaak tegen deze verdachte in eerste aanleg afgerond. Het eerder geschorste bevel tot voorlopige hechtenis is opgeheven.