MEDEMBLIK – In West-Friesland zijn tussen 2020 en 2025 in totaal 134 inwoners overleden door zelfdoding. Daarnaast kampen veel meer inwoners met suïcidale gedachten. De gemeente Medemblik sluit zich daarom aan bij een regionale aanpak om suïcidepreventie te versterken. Door betere samenwerking tussen gemeenten, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties moeten signalen eerder worden herkend en mensen sneller passende ondersteuning krijgen.

Dat blijkt uit een informatienota die het college van burgemeester en wethouders op 12 oktober 2026 aan de gemeenteraad heeft aangeboden. De cijfers over de 134 sterfgevallen zijn afkomstig uit de Formatus Registratie Forensische Geneeskunde. De gegevens over suïcidale gedachten komen uit gezondheidsmonitors van de GGD.

Met de regionale aanpak wil Medemblik bijdragen aan het terugdringen van zelfdoding en het verbeteren van de mentale gezondheid van inwoners.

134 sterfgevallen in zes jaar

De cijfers laten zien dat suïcidepreventie een belangrijk maatschappelijk vraagstuk blijft. In de periode van 2020 tot en met 2025 overleden in West-Friesland 134 mensen door zelfdoding. Dat komt neer op gemiddeld ruim 22 sterfgevallen per jaar.

Het werkelijke aantal inwoners dat te maken heeft met suïcidale gedachten ligt aanzienlijk hoger. Ook familieleden, vrienden en andere naasten kunnen langdurig gevolgen ondervinden wanneer iemand overlijdt door zelfdoding.

Volgens de gemeente raakt de problematiek verschillende onderdelen van de samenleving. Naast de geestelijke gezondheidszorg spelen ook onderwijs, werk, welzijn en bestaanszekerheid een rol.

Het college benadrukt dat suïcidaliteit niet ophoudt bij gemeentegrenzen. Daarom wordt gekozen voor een gezamenlijke regionale aanpak in plaats van uitsluitend afzonderlijke gemeentelijke maatregelen.

Suïcidepreventie sinds 2026 wettelijke taak

Sinds 1 januari 2026 is de Wet integrale suïcidepreventie van kracht. Daarmee zijn gemeenten wettelijk verplicht beleid te ontwikkelen en uit te voeren dat aansluit op het landelijke beleid om zelfdoding te voorkomen.

Voorheen waren gemeenten niet op deze manier wettelijk verantwoordelijk voor een samenhangende aanpak van suïcidepreventie.

De nieuwe wet moet ervoor zorgen dat preventie structureel aandacht krijgt binnen het gemeentelijke beleid en niet afhankelijk blijft van tijdelijke projecten of afzonderlijke initiatieven.

Medemblik geeft met deelname aan de regionale aanpak invulling aan deze nieuwe wettelijke verantwoordelijkheid.

De samenwerking in 2026 vormt bovendien de voorbereiding op een structurele bovenregionale aanpak die vanaf 2027 vorm moet krijgen.

Samenwerking met GGD, GGZ en 113 Zelfmoordpreventie

De regionale aanpak moet leiden tot nauwere samenwerking tussen gemeenten en organisaties die betrokken zijn bij de geestelijke gezondheid en het welzijn van inwoners.

Daarbij spelen onder meer GGD Hollands Noorden, GGZ Noord-Holland-Noord en 113 Zelfmoordpreventie een belangrijke rol.

Door kennis, capaciteit en bestaande netwerken te bundelen, willen de organisaties een beter beeld krijgen van de omvang en aard van suïcidaliteit in West-Friesland.

Ook moet duidelijker worden welke ondersteuning al beschikbaar is en waar mogelijk nog tekortkomingen bestaan.

Het uiteindelijke doel is dat mensen met suïcidale gedachten eerder worden herkend en sneller worden geholpen.

Meer aandacht voor het herkennen van signalen

Een belangrijk onderdeel van de regionale aanpak is het vergroten van kennis over suïcidaliteit.

Daarbij wordt onder meer gekeken naar preventieve activiteiten en trainingen waarmee mensen leren signalen van psychische nood te herkennen.

De gemeente noemt bijvoorbeeld zogenoemde gatekeeperstrainingen. Hierbij leren deelnemers hoe zij signalen van suïcidaliteit kunnen herkennen, het gesprek kunnen aangaan en iemand kunnen helpen bij het vinden van professionele ondersteuning.

Dergelijke trainingen kunnen worden ingezet voor professionals en andere mensen die in hun dagelijkse omgeving met kwetsbare inwoners in contact komen.

Daarnaast wil de regio met bewustwordingsactiviteiten het onderwerp beter bespreekbaar maken.

Tijdens de Wereld Suïcide Preventie Week in september 2026 is al een publiekscampagne uitgevoerd.

Medemblik ontvangt bijna 20.000 euro

Voor de uitvoering van de nieuwe wettelijke verplichtingen ontvangen gemeenten vanaf 2026 structureel geld van het Rijk.

Medemblik krijgt dit jaar 19.651 euro voor suïcidepreventie. Van dit bedrag wordt 6.832 euro gebruikt voor deelname aan de regionale aanpak.

Het resterende bedrag van 12.819 euro blijft beschikbaar voor lokale initiatieven en activiteiten binnen de gemeente Medemblik.

Daarbij kan worden gedacht aan trainingen, voorlichtingsbijeenkomsten en andere preventieve maatregelen die aansluiten bij de behoeften van inwoners.

Volgens het college biedt deze verdeling de mogelijkheid om zowel regionaal als lokaal maatregelen te nemen.

Door een belangrijk deel van de werkzaamheden gezamenlijk te organiseren, verwacht de gemeente beschikbare middelen en deskundigheid efficiënter te kunnen inzetten.

Gemeenteraad krijgt jaarlijks informatie

De eerste fase van de regionale samenwerking staat in het teken van verkenning en opbouw.

De betrokken organisaties willen meer inzicht krijgen in de problematiek, bestaande voorzieningen beter op elkaar laten aansluiten en nieuwe preventieve activiteiten ontwikkelen.

Vanaf 2027 moet dit uitgroeien tot een structurele bovenregionale aanpak.

De gemeenteraad van Medemblik wordt voortaan jaarlijks geïnformeerd over de voortgang.

Het college verwacht dat de samenwerking uiteindelijk bijdraagt aan betere ondersteuning, meer bewustwording en het eerder herkennen van inwoners die met ernstige psychische problemen kampen.

Hulp bij gedachten aan zelfdoding

Mensen die zelf gedachten aan zelfdoding hebben of zich zorgen maken over iemand in hun omgeving, kunnen terecht bij 113 Zelfmoordpreventie.

De organisatie biedt dag en nacht een luisterend oor, ondersteuning en de mogelijkheid om anoniem over suïcidale gedachten te praten.

113 Zelfmoordpreventie: bel gratis 08000113 (0800-0113) of bel 113.

Hulp en informatie zijn ook beschikbaar via www.113.nl. Via deze website kan eveneens anoniem worden gechat met een hulpverlener.

Bij direct levensgevaar moet onmiddellijk 112 worden gebeld.