MEDEMBLIK – Inwoners van de gemeente Medemblik krijgen de mogelijkheid om bestaande bijgebouwen om te bouwen tot zelfstandige woningen waarin permanent mag worden gewoond. Het college van burgemeester en wethouders heeft hiervoor nieuwe beleidsregels vastgesteld. Met de pilot ‘Transformatie bijgebouw naar woning’ wil de gemeente het woningtekort terugdringen door bestaande bebouwing beter te benutten.
De nieuwe regeling vloeit voort uit de Woonvisie 2024–2028, waarin de gemeente heeft vastgelegd dat bestaande gebouwen een grotere rol moeten krijgen bij het uitbreiden van de woningvoorraad. Door bijgebouwen geschikt te maken voor permanente bewoning kunnen extra woningen ontstaan zonder dat daarvoor nieuwe gebouwen op onbebouwde grond hoeven te worden gerealiseerd.
Van bijgebouw naar zelfstandige woning
De pilot richt zich op bestaande bijgebouwen die al binnen een woonbestemming staan. Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om een vrijstaand bijgebouw op een woonerf dat geschikt kan worden gemaakt voor zelfstandige bewoning.
Per bestaand bijgebouw mag maximaal één reguliere woning worden gerealiseerd. Anders dan bij tijdelijke woonvoorzieningen is het de bedoeling dat deze woningen permanent kunnen worden bewoond.
De gemeente wil hiermee de bestaande woningvoorraad beter benutten. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat de nieuwe mogelijkheden leiden tot ongewenste verdichting van woonerven of aantasting van het karakter van bestaande woongebieden.
Alleen bijgebouwen van vóór 1 maart 2025
Niet ieder bijgebouw komt automatisch voor de nieuwe woonfunctie in aanmerking. De gemeente heeft nadrukkelijk voorwaarden gesteld om te voorkomen dat eigenaren nieuwe schuren of andere bijgebouwen neerzetten met als doel deze vervolgens tot woning om te bouwen.
Een belangrijke voorwaarde is dat het betreffende bijgebouw al vóór 1 maart 2025 aanwezig moet zijn geweest. Ook moet het gebouw binnen de grenzen van een bestaande woonbestemming liggen.
Hiermee beperkt de gemeente de regeling tot het benutten van bestaande bebouwing. Het beleid is niet bedoeld om via een omweg nieuwe woningbouw op willekeurige locaties mogelijk te maken.
Erfinrichtingsplan verplicht bij aanvraag
Wie een bijgebouw wil omvormen tot een zelfstandige woning, moet daarvoor een omgevingsvergunning aanvragen. Bij die aanvraag moet ook een erfinrichtingsplan worden ingediend.
In dit plan moet duidelijk worden gemaakt hoe de nieuwe woonfunctie wordt ingepast op het bestaande erf en in de directe omgeving. Daarbij gaat het om een zorgvuldige ruimtelijke inrichting en het behoud van een goed woon- en leefklimaat.
De gemeente wil met deze verplichting voorkomen dat de toevoeging van woningen leidt tot een rommelige inrichting van erven of ongewenste gevolgen voor de omgeving.
De vastgestelde beleidsregels vormen daarmee geen automatische toestemming voor iedere verbouwing. Aanvragen moeten aan de geldende voorwaarden worden getoetst.
Ook tijdelijke bewoning wordt onderzocht
Naast de mogelijkheid om bijgebouwen permanent als woning te gebruiken, onderzoekt de gemeente of in de toekomst ook tijdelijke bewoning kan worden toegestaan.
Daarvoor is nog geen afzonderlijke regeling vastgesteld. De huidige pilot heeft uitsluitend betrekking op het realiseren van reguliere woningen voor permanente bewoning.
Met dit onderscheid wil Medemblik duidelijkheid scheppen over de verschillende woonvormen en de voorwaarden die daarvoor gelden.
Agrarische schuren krijgen afzonderlijk beleid
Voor vrijkomende agrarische gebouwen komt een andere aanpak. De gemeente wil in 2027 afzonderlijk beleid ontwikkelen voor het herbestemmen van agrarisch vastgoed, waaronder voormalige landbouwschuren.
Volgens de gemeente verschilt deze categorie wezenlijk van bijgebouwen op bestaande woonerven. Agrarische gebouwen zijn vaak aanzienlijk groter en kunnen bij herbestemming een bredere ruimtelijke en maatschappelijke impact hebben.
Het ombouwen van een grote landbouwschuur tot meerdere woningen kan bijvoorbeeld andere gevolgen hebben voor de omgeving dan het geschikt maken van een bestaand bijgebouw voor één huishouden.
Om die reden worden voormalige agrarische gebouwen voorlopig niet onder de nieuwe pilot voor bijgebouwen gebracht.
Meer woningen zonder nieuwe bebouwing
De gemeente beschouwt de transformatie van bestaande bijgebouwen als een aanvullende mogelijkheid om het woningtekort aan te pakken.
Waar traditionele woningbouwprojecten vaak afhankelijk zijn van grondverwerving, ruimtelijke procedures en de aanleg van nieuwe infrastructuur, wordt bij deze regeling gebruikgemaakt van gebouwen die al aanwezig zijn.
Het college verwacht dat de gemeente over voldoende bestaande bijgebouwen beschikt om via deze aanpak extra woonruimte te kunnen realiseren. Hoeveel nieuwe woningen de pilot daadwerkelijk gaat opleveren, is nog niet bekendgemaakt.
Doordat het om een proef gaat, kan de gemeente de uitvoering volgen en de regels waar nodig aanpassen.
Beleidsregels vanaf 14 oktober openbaar
Het college heeft de beleidsregels vastgesteld na een periode waarin belanghebbenden hun zienswijzen konden indienen. Ook de bijbehorende Nota van Zienswijzen is vastgesteld.
De gemeente heeft aangekondigd dat de definitieve beleidsregels op woensdag 14 oktober 2026 worden gepubliceerd op Overheid.nl.
Daarmee krijgen inwoners en eigenaren van bestaande bijgebouwen meer duidelijkheid over de voorwaarden waaronder zij een aanvraag voor de transformatie naar een zelfstandige woning kunnen indienen. Deel dit artikel:












