Voorpagina / Nieuws / Medemblik sluit plannen voor egels en bijen af, maar stelt aanpak jacht en schadebestrijding uit
Medemblik sluit de actiepunten voor egels en bijen af, stelt jachtbeleid uit tot 2027 en voert vanaf maart ecologisch maaibeheer in.
Rustige leesweergave. De zijbalk blijft zichtbaar. Voor dit artikel is nog geen aparte redactionele Simpele-tekstversie ingevuld.
MEDEMBLIK – De gemeente Medemblik beschouwt de opdrachten van de gemeenteraad om meer aandacht te besteden aan de bescherming van egels en bijen als afgerond. Dat blijkt uit een informatienota die het college van burgemeester en wethouders op 17 november aan de gemeenteraad heeft gestuurd. Hoewel natuurorganisaties waarschuwen voor de achteruitgang van beide diersoorten, kiest het college vooral voor bestaande maatregelen om de biodiversiteit te verbeteren. Tegelijkertijd wordt nieuw ecologisch maaibeheer voorbereid, komt er voorlopig geen gemeentelijk Dierenbuddy-programma en schuift de discussie over jacht en schadebestrijding op gemeentegrond door naar 2027.
De gemeenteraad stelde op 25 september 2025 unaniem de eerste Nota Dierenwelzijn van Medemblik vast. Daarmee kreeg de gemeente voor het eerst een samenhangend beleidsdocument waarin de zorg voor huisdieren, wilde dieren, kinderboerderijen en natuurgebieden is vastgelegd. De bedoeling was om het merendeel van de actiepunten in 2025 en 2026 uit te voeren.
Ruim een jaar later maakt het college de balans op. Volgens de gemeente zijn verschillende maatregelen uitgevoerd, maar moeten andere onderdelen nog worden afgerond of verder worden uitgewerkt.
Egels hebben steeds minder ruimte
Bij het vaststellen van de Nota Dierenwelzijn nam de gemeenteraad twee amendementen aan: 'Geen wij zonder Bij' en 'Medemblik maakt ruimte voor de egel'. Daarmee werd het college gevraagd deskundigen te raadplegen over de situatie van beide diersoorten en inwoners beter te informeren.
De gemeente heeft hierover gesproken met de werkgroep Biodiversiteit, waarin onder meer de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV) is vertegenwoordigd. Ook vond overleg plaats met de Nederlandse Bijenhoudersvereniging (NBV) Westfriesland.
Volgens deze organisaties gaat het landelijk niet goed met de egel en verschillende bestuivende insecten. De KNNV houdt in Medemblik geen afzonderlijke tellingen van egels en bijen bij, maar ziet in haar jaarlijkse rapportages wel een afname van de insectenpopulatie. Voor egels vormen verschillende ontwikkelingen een bedreiging. De dieren hebben te maken met droogte, hitte, bestrijdingsmiddelen en het gebruik van robotmaaiers. Daarnaast verdwijnt steeds meer geschikt leefgebied.
Vooral particuliere tuinen spelen daarbij een belangrijke rol. Veel tuinen zijn grotendeels betegeld en bieden weinig beschutting. Dichte schuttingen en andere erfafscheidingen maken het bovendien moeilijk voor egels om van de ene tuin naar de andere te komen. Daardoor moeten de dieren grotere afstanden afleggen op zoek naar voedsel en geschikte verblijfplaatsen. Volgens de natuurorganisaties neemt hierdoor ook het risico toe dat egels worden doodgereden.
Gemeente kiest niet voor afzonderlijke egelmaatregelen
Ondanks deze zorgen komt het college niet met een afzonderlijk nieuw uitvoeringsprogramma om knelpunten voor egels actief weg te nemen. De gemeente wijst erop dat bij de behandeling van het amendement in september 2025 juist het onderdeel over het actief oplossen van knelpunten uit de opdracht is geschrapt.
De resterende opdracht bestond uit het raadplegen van deskundigen en het geven van voorlichting. Volgens het college is daaraan voldaan. In het najaar kregen inwoners via de gemeentelijke nieuwsbrief informatie over manieren waarop zij egels kunnen helpen bij de voorbereiding op hun winterslaap. Wildopvang De Bonte Piet heeft deze informatie vooraf meegelezen.
Het college beschouwt het amendement 'Medemblik maakt ruimte voor de egel' daarom als afgehandeld. De KNNV adviseert de gemeente overigens om niet uitsluitend naar afzonderlijke diersoorten te kijken, maar vooral de biodiversiteit als geheel te verbeteren. Door groenstroken beter met elkaar te verbinden, natuurvriendelijk beheer toe te passen en particuliere tuinen groener te maken, kunnen meerdere diersoorten tegelijkertijd worden geholpen.
Ook bijen onder druk, zorgen over Aziatische hoornaar
Voor bijen en andere bestuivende insecten is de situatie volgens de geraadpleegde organisaties eveneens zorgwekkend. De intensivering van de landbouw, het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, klimaatverandering en het verdwijnen van geschikte nestplaatsen zorgen ervoor dat insecten steeds minder voedsel en leefruimte vinden.
De bijenhoudersvereniging heeft daarnaast aandacht gevraagd voor de opmars van de Aziatische hoornaar. Deze uitheemse wespensoort jaagt op andere insecten en kan bijenvolken ernstig verstoren. De vereniging vreest dat de verdere verspreiding van de hoornaar gevolgen heeft voor gehouden bijenvolken en de biodiversiteit.
Het college kondigt aan dat de gemeenteraad hierover binnenkort afzonderlijk wordt geïnformeerd. Welke maatregelen Medemblik tegen de Aziatische hoornaar wil nemen, wordt in de huidige informatienota nog niet duidelijk. Ook het amendement 'Geen wij zonder Bij' wordt door het college als afgehandeld beschouwd. De gesprekken met deskundige organisaties hebben plaatsgevonden en hun adviezen sluiten volgens de gemeente aan bij het bestaande biodiversiteitsbeleid.
Vanaf maart 2027 meer ecologisch maaien
Een concreet onderdeel van het dierenwelzijnsbeleid is de verandering van het gemeentelijke maaibeheer. Medemblik werkt aan een nieuw maaibestek voor grasvelden en kruidenrijke begroeiing. Daarin worden afspraken vastgelegd over de momenten waarop wordt gemaaid, hoe vaak dat gebeurt en welke werkwijze wordt toegepast.
Het uitgangspunt is dat de gemeente waar mogelijk overstapt op meer ecologisch beheer. Daarbij moet beter rekening worden gehouden met planten, insecten en andere dieren die afhankelijk zijn van de begroeiing. Dat kan betekenen dat bepaalde stukken groen minder vaak worden gemaaid of dat werkzaamheden plaatsvinden op momenten waarop de gevolgen voor dieren en planten kleiner zijn.
Volgens de huidige planning begint een aannemer op 1 maart 2027 met de uitvoering van het nieuwe maaibestek. De gemeente verwacht dat deze aanpak bijdraagt aan de bescherming van dieren en aan een grotere biodiversiteit.
Geen gemeentelijk Dierenbuddy-programma
Een ander opvallend besluit betreft het programma Dierenbuddy van de Dierenbescherming. Dit programma koppelt mensen die door ziekte, ouderdom of een beperking moeite hebben om voor hun huisdier te zorgen aan vrijwilligers die ondersteuning kunnen bieden.
De gemeente onderzocht begin 2026 of het programma ook in Medemblik aangeboden kon worden. Na overleg met de Dierenbescherming werd echter besloten hiervan af te zien. Volgens het college zijn de kosten aanzienlijk en bestaan er binnen de gemeente al vergelijkbare mogelijkheden.
Zo kunnen inwoners via het Vrijwilligerspunt hulp zoeken bij de verzorging van huisdieren. Daarnaast is stichting OOPOEH actief. Deze organisatie brengt hondeneigenaren die een oppas zoeken in contact met 55-plussers die graag op een hond passen.
Om deze mogelijkheid bekender te maken, zijn flyers verspreid bij ontmoetingscentra in de gemeente. Het college vindt deze bestaande voorzieningen voorlopig voldoende en ziet daarom geen aanleiding om extra geld uit te trekken voor Dierenbuddy.
Heropening kinderboerderij Andijk in voorbereiding
Ook de toekomst van de kinderboerderijen komt in de informatienota aan bod. De gemeente werkt aan de heropening van de kinderboerderij in Andijk. Een concrete datum waarop de voorziening weer toegankelijk wordt voor bezoekers, wordt nog niet genoemd. Daarnaast is het college in gesprek met kinderboerderij 't Langoortje in Medemblik. Daarbij gaat het vooral om het verbeteren van de financiële positie van de organisatie.
De gemeente wil uiteindelijk duidelijkere subsidieregels opstellen voor de kinderboerderijen. Omdat de gesprekken en ontwikkelingen nog lopen, wordt de verdere uitwerking van die regels uitgesteld. Het college geeft daarmee aan eerst meer duidelijkheid te willen hebben over de situatie van de betrokken kinderboerderijen voordat nieuwe financiële afspraken worden gemaakt.
Hondenlosloopgebieden inmiddels omheind
Bij het hondenbeleid zijn al wel zichtbare maatregelen genomen. Verschillende aangewezen hondenlosloopgebieden hebben inmiddels een omheining gekregen. Dat is onder meer gebeurd in het Burgemeester Derkspark in Zwaagdijk en het Kreekbos in Wognum. Daarmee wil de gemeente hondenbezitters meer mogelijkheden bieden om hun dieren veilig los te laten lopen, zonder dat zij andere bezoekers of wilde dieren verstoren.
De gemeente heeft daarnaast een afzonderlijke webpagina ingericht met informatie over regels voor hondenbezitters, dieren in nood, plaagdieren en diervriendelijke tuinen. Het aanwijzingsbesluit voor hondenlosloop- en verbodsgebieden wordt nog geëvalueerd. Volgens het college begint die evaluatie in 2026.
Discussie over jacht uitgesteld tot 2027
Een van de gevoeligere onderdelen van de Nota Dierenwelzijn betreft de jacht en schadebestrijding op gronden die eigendom zijn van de gemeente. In het beleidsdocument staat dat Medemblik hierover een gemeentelijk standpunt moet innemen. Daarvoor zouden gesprekken worden gevoerd met betrokken organisaties en andere belanghebbenden.
Het college heeft echter besloten deze gesprekken uit te stellen tot 2027. Volgens de gemeente gaat het om een ingewikkeld onderwerp dat zorgvuldig moet worden behandeld. Door de gesprekken uit te stellen, ontstaat eerst ruimte om andere actiepunten uit te voeren.
Daar komt bij dat de eerste gemeentelijke jachtovereenkomst pas eind 2029 afloopt. Het college ziet daarom geen directe noodzaak om eerder tot nieuwe afspraken te komen. Wat het uiteindelijke gemeentelijke standpunt over jacht en schadebestrijding wordt, is nog niet bekend.
Effecten van dierenbeleid moeilijk meetbaar
Het college erkent dat niet altijd direct kan worden vastgesteld hoeveel effect de genomen maatregelen op het welzijn van dieren hebben. De gemeente verwacht dat maatregelen zoals ecologisch maaibeheer, vergroening van tuinen en natuurinclusieve inrichting van nieuwe woonwijken positief bijdragen aan de biodiversiteit.
Ook blijft Medemblik deelnemen aan het NK Tegelwippen en worden agrariërs met erfscans gestimuleerd hun terreinen natuurvriendelijker in te richten. Daarmee kiest de gemeente vooral voor een brede aanpak waarin bestaande groen- en natuurmaatregelen een belangrijke rol spelen.
De komende periode moet blijken hoe deze voornemens in de praktijk uitpakken. In 2027 ligt de nadruk onder meer op de invoering van het nieuwe maaibeleid, de ondersteuning van kinderboerderijen en de voorbereiding van gesprekken over jacht en schadebestrijding. De gemeenteraad krijgt voortaan jaarlijks een overzicht van de voortgang. Met de informatienota van 17 november wordt voor het eerst uitvoering gegeven aan die toezegging.
MEDEMBLIK – De gemeente Medemblik beschouwt de opdrachten van de gemeenteraad om meer aandacht te besteden aan de bescherming van egels en bijen als afgerond. Dat blijkt uit een informatienota die het college van burgemeester en wethouders op 17 november aan de gemeenteraad heeft gestuurd. Hoewel natuurorganisaties waarschuwen voor de achteruitgang van beide diersoorten, kiest het college vooral voor bestaande maatregelen om de biodiversiteit te verbeteren. Tegelijkertijd wordt nieuw ecologisch maaibeheer voorbereid, komt er voorlopig geen gemeentelijk Dierenbuddy-programma en schuift de discussie over jacht en schadebestrijding op gemeentegrond door naar 2027.
De gemeenteraad stelde op 25 september 2025 unaniem de eerste Nota Dierenwelzijn van Medemblik vast. Daarmee kreeg de gemeente voor het eerst een samenhangend beleidsdocument waarin de zorg voor huisdieren, wilde dieren, kinderboerderijen en natuurgebieden is vastgelegd. De bedoeling was om het merendeel van de actiepunten in 2025 en 2026 uit te voeren.
Ruim een jaar later maakt het college de balans op. Volgens de gemeente zijn verschillende maatregelen uitgevoerd, maar moeten andere onderdelen nog worden afgerond of verder worden uitgewerkt.
Egels hebben steeds minder ruimte
Bij het vaststellen van de Nota Dierenwelzijn nam de gemeenteraad twee amendementen aan: 'Geen wij zonder Bij' en 'Medemblik maakt ruimte voor de egel'. Daarmee werd het college gevraagd deskundigen te raadplegen over de situatie van beide diersoorten en inwoners beter te informeren.
De gemeente heeft hierover gesproken met de werkgroep Biodiversiteit, waarin onder meer de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV) is vertegenwoordigd. Ook vond overleg plaats met de Nederlandse Bijenhoudersvereniging (NBV) Westfriesland.
Volgens deze organisaties gaat het landelijk niet goed met de egel en verschillende bestuivende insecten. De KNNV houdt in Medemblik geen afzonderlijke tellingen van egels en bijen bij, maar ziet in haar jaarlijkse rapportages wel een afname van de insectenpopulatie. Voor egels vormen verschillende ontwikkelingen een bedreiging. De dieren hebben te maken met droogte, hitte, bestrijdingsmiddelen en het gebruik van robotmaaiers. Daarnaast verdwijnt steeds meer geschikt leefgebied.
Vooral particuliere tuinen spelen daarbij een belangrijke rol. Veel tuinen zijn grotendeels betegeld en bieden weinig beschutting. Dichte schuttingen en andere erfafscheidingen maken het bovendien moeilijk voor egels om van de ene tuin naar de andere te komen. Daardoor moeten de dieren grotere afstanden afleggen op zoek naar voedsel en geschikte verblijfplaatsen. Volgens de natuurorganisaties neemt hierdoor ook het risico toe dat egels worden doodgereden.
Gemeente kiest niet voor afzonderlijke egelmaatregelen
Ondanks deze zorgen komt het college niet met een afzonderlijk nieuw uitvoeringsprogramma om knelpunten voor egels actief weg te nemen. De gemeente wijst erop dat bij de behandeling van het amendement in september 2025 juist het onderdeel over het actief oplossen van knelpunten uit de opdracht is geschrapt.
De resterende opdracht bestond uit het raadplegen van deskundigen en het geven van voorlichting. Volgens het college is daaraan voldaan. In het najaar kregen inwoners via de gemeentelijke nieuwsbrief informatie over manieren waarop zij egels kunnen helpen bij de voorbereiding op hun winterslaap. Wildopvang De Bonte Piet heeft deze informatie vooraf meegelezen.
Het college beschouwt het amendement 'Medemblik maakt ruimte voor de egel' daarom als afgehandeld. De KNNV adviseert de gemeente overigens om niet uitsluitend naar afzonderlijke diersoorten te kijken, maar vooral de biodiversiteit als geheel te verbeteren. Door groenstroken beter met elkaar te verbinden, natuurvriendelijk beheer toe te passen en particuliere tuinen groener te maken, kunnen meerdere diersoorten tegelijkertijd worden geholpen.
Ook bijen onder druk, zorgen over Aziatische hoornaar
Voor bijen en andere bestuivende insecten is de situatie volgens de geraadpleegde organisaties eveneens zorgwekkend. De intensivering van de landbouw, het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, klimaatverandering en het verdwijnen van geschikte nestplaatsen zorgen ervoor dat insecten steeds minder voedsel en leefruimte vinden.
De bijenhoudersvereniging heeft daarnaast aandacht gevraagd voor de opmars van de Aziatische hoornaar. Deze uitheemse wespensoort jaagt op andere insecten en kan bijenvolken ernstig verstoren. De vereniging vreest dat de verdere verspreiding van de hoornaar gevolgen heeft voor gehouden bijenvolken en de biodiversiteit.
Het college kondigt aan dat de gemeenteraad hierover binnenkort afzonderlijk wordt geïnformeerd. Welke maatregelen Medemblik tegen de Aziatische hoornaar wil nemen, wordt in de huidige informatienota nog niet duidelijk. Ook het amendement 'Geen wij zonder Bij' wordt door het college als afgehandeld beschouwd. De gesprekken met deskundige organisaties hebben plaatsgevonden en hun adviezen sluiten volgens de gemeente aan bij het bestaande biodiversiteitsbeleid.
Vanaf maart 2027 meer ecologisch maaien
Een concreet onderdeel van het dierenwelzijnsbeleid is de verandering van het gemeentelijke maaibeheer. Medemblik werkt aan een nieuw maaibestek voor grasvelden en kruidenrijke begroeiing. Daarin worden afspraken vastgelegd over de momenten waarop wordt gemaaid, hoe vaak dat gebeurt en welke werkwijze wordt toegepast.
Het uitgangspunt is dat de gemeente waar mogelijk overstapt op meer ecologisch beheer. Daarbij moet beter rekening worden gehouden met planten, insecten en andere dieren die afhankelijk zijn van de begroeiing. Dat kan betekenen dat bepaalde stukken groen minder vaak worden gemaaid of dat werkzaamheden plaatsvinden op momenten waarop de gevolgen voor dieren en planten kleiner zijn.
Volgens de huidige planning begint een aannemer op 1 maart 2027 met de uitvoering van het nieuwe maaibestek. De gemeente verwacht dat deze aanpak bijdraagt aan de bescherming van dieren en aan een grotere biodiversiteit.
Geen gemeentelijk Dierenbuddy-programma
Een ander opvallend besluit betreft het programma Dierenbuddy van de Dierenbescherming. Dit programma koppelt mensen die door ziekte, ouderdom of een beperking moeite hebben om voor hun huisdier te zorgen aan vrijwilligers die ondersteuning kunnen bieden.
De gemeente onderzocht begin 2026 of het programma ook in Medemblik aangeboden kon worden. Na overleg met de Dierenbescherming werd echter besloten hiervan af te zien. Volgens het college zijn de kosten aanzienlijk en bestaan er binnen de gemeente al vergelijkbare mogelijkheden.
Zo kunnen inwoners via het Vrijwilligerspunt hulp zoeken bij de verzorging van huisdieren. Daarnaast is stichting OOPOEH actief. Deze organisatie brengt hondeneigenaren die een oppas zoeken in contact met 55-plussers die graag op een hond passen.
Om deze mogelijkheid bekender te maken, zijn flyers verspreid bij ontmoetingscentra in de gemeente. Het college vindt deze bestaande voorzieningen voorlopig voldoende en ziet daarom geen aanleiding om extra geld uit te trekken voor Dierenbuddy.
Heropening kinderboerderij Andijk in voorbereiding
Ook de toekomst van de kinderboerderijen komt in de informatienota aan bod. De gemeente werkt aan de heropening van de kinderboerderij in Andijk. Een concrete datum waarop de voorziening weer toegankelijk wordt voor bezoekers, wordt nog niet genoemd. Daarnaast is het college in gesprek met kinderboerderij 't Langoortje in Medemblik. Daarbij gaat het vooral om het verbeteren van de financiële positie van de organisatie.
De gemeente wil uiteindelijk duidelijkere subsidieregels opstellen voor de kinderboerderijen. Omdat de gesprekken en ontwikkelingen nog lopen, wordt de verdere uitwerking van die regels uitgesteld. Het college geeft daarmee aan eerst meer duidelijkheid te willen hebben over de situatie van de betrokken kinderboerderijen voordat nieuwe financiële afspraken worden gemaakt.
Hondenlosloopgebieden inmiddels omheind
Bij het hondenbeleid zijn al wel zichtbare maatregelen genomen. Verschillende aangewezen hondenlosloopgebieden hebben inmiddels een omheining gekregen. Dat is onder meer gebeurd in het Burgemeester Derkspark in Zwaagdijk en het Kreekbos in Wognum. Daarmee wil de gemeente hondenbezitters meer mogelijkheden bieden om hun dieren veilig los te laten lopen, zonder dat zij andere bezoekers of wilde dieren verstoren.
De gemeente heeft daarnaast een afzonderlijke webpagina ingericht met informatie over regels voor hondenbezitters, dieren in nood, plaagdieren en diervriendelijke tuinen. Het aanwijzingsbesluit voor hondenlosloop- en verbodsgebieden wordt nog geëvalueerd. Volgens het college begint die evaluatie in 2026.
Discussie over jacht uitgesteld tot 2027
Een van de gevoeligere onderdelen van de Nota Dierenwelzijn betreft de jacht en schadebestrijding op gronden die eigendom zijn van de gemeente. In het beleidsdocument staat dat Medemblik hierover een gemeentelijk standpunt moet innemen. Daarvoor zouden gesprekken worden gevoerd met betrokken organisaties en andere belanghebbenden.
Het college heeft echter besloten deze gesprekken uit te stellen tot 2027. Volgens de gemeente gaat het om een ingewikkeld onderwerp dat zorgvuldig moet worden behandeld. Door de gesprekken uit te stellen, ontstaat eerst ruimte om andere actiepunten uit te voeren.
Daar komt bij dat de eerste gemeentelijke jachtovereenkomst pas eind 2029 afloopt. Het college ziet daarom geen directe noodzaak om eerder tot nieuwe afspraken te komen. Wat het uiteindelijke gemeentelijke standpunt over jacht en schadebestrijding wordt, is nog niet bekend.
Effecten van dierenbeleid moeilijk meetbaar
Het college erkent dat niet altijd direct kan worden vastgesteld hoeveel effect de genomen maatregelen op het welzijn van dieren hebben. De gemeente verwacht dat maatregelen zoals ecologisch maaibeheer, vergroening van tuinen en natuurinclusieve inrichting van nieuwe woonwijken positief bijdragen aan de biodiversiteit.
Ook blijft Medemblik deelnemen aan het NK Tegelwippen en worden agrariërs met erfscans gestimuleerd hun terreinen natuurvriendelijker in te richten. Daarmee kiest de gemeente vooral voor een brede aanpak waarin bestaande groen- en natuurmaatregelen een belangrijke rol spelen.
De komende periode moet blijken hoe deze voornemens in de praktijk uitpakken. In 2027 ligt de nadruk onder meer op de invoering van het nieuwe maaibeleid, de ondersteuning van kinderboerderijen en de voorbereiding van gesprekken over jacht en schadebestrijding. De gemeenteraad krijgt voortaan jaarlijks een overzicht van de voortgang. Met de informatienota van 17 november wordt voor het eerst uitvoering gegeven aan die toezegging.
Reacties
Er zijn nog geen goedgekeurde reacties op dit artikel.
Reageer op dit artikel
Naam en woonplaats worden bij je reactie getoond. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Na één goedgekeurde reactie worden volgende reacties met hetzelfde e-mailadres direct geplaatst.