Voorpagina / Nieuws / Vier West-Friese gemeenten onder verscherpt toezicht om asielopvang, ook Hoorn voldoet nog niet aan spreidingswet
Drechterland, Enkhuizen, Koggenland en Stede Broec staan onder toezicht wegens tekort aan asielopvang. Ook Hoorn loopt achter. Medemblik en Opmeer voldoen wel.
Rustige leesweergave. De zijbalk blijft zichtbaar. Voor dit artikel is nog geen aparte redactionele Simpele-tekstversie ingevuld.
WEST-FRIESLAND – Vier West-Friese gemeenten staan onder verscherpt toezicht van het Rijk omdat zij nog onvoldoende opvangplekken voor asielzoekers hebben gerealiseerd. Drechterland, Enkhuizen, Koggenland en Stede Broec zijn door minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie op de derde trede van de zogenoemde interventieladder geplaatst. Ook Hoorn voldoet nog niet aan zijn wettelijke opvangopgave, maar ontbreekt vooralsnog op de openbare lijst van gemeenten die deze fase van het toezicht hebben bereikt. Medemblik en Opmeer zijn de enige twee West-Friese gemeenten die volgens de meest recente regionale inventarisatie wel voldoende opvangplaatsen beschikbaar hebben.
De situatie in West-Friesland krijgt extra betekenis door nieuwe cijfers die de minister maandag 16 november naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Nederland stevent op 1 januari 2027 af op een tekort van meer dan 4.500 opvangplekken, terwijl de bestaande asielopvang al maanden overvol is. De bezettingsgraad bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) bedraagt inmiddels 102 procent. Bovendien dreigen voor het einde van dit jaar ongeveer veertig opvanglocaties te sluiten, hoewel het Rijk en het COA proberen bestaande overeenkomsten te verlengen.
In zijn antwoorden op vragen van Kamerlid Westerveld maakt Van den Brink duidelijk dat hij uiteindelijk bereid is dwangmaatregelen te nemen tegen gemeenten die hun wettelijke verplichtingen blijven negeren. Volgens de minister hebben inmiddels 106 ambtelijke gesprekken en 43 bestuurlijke gesprekken plaatsgevonden met gemeenten die onvoldoende opvang realiseren. Daarbij gaat het niet alleen om het maken van plannen, maar vooral om het daadwerkelijk beschikbaar stellen van opvangplaatsen.
Vier West-Friese gemeenten moeten zich verantwoorden
Drechterland, Enkhuizen, Koggenland en Stede Broec werden op 5 oktober toegevoegd aan de landelijke lijst van gemeenten die onder actief toezicht staan. De vier maakten deel uit van een groep van 21 gemeenten die op dat moment naar de derde trede van de interventieladder werden gebracht.
Het betekent dat het ministerie met de betrokken gemeentebesturen afspraken wil maken over de maatregelen die noodzakelijk zijn om alsnog aan de spreidingswet te voldoen. De gemeenten moeten duidelijk maken op welke termijn zij opvangplaatsen kunnen realiseren en welke stappen daarvoor worden gezet.
In Drechterland zijn plannen voor een opvanglocatie aan De Hooge Hout in Hoogkarspel-Zuid. Daar moeten 125 asielzoekers worden gehuisvest. De verwachting is dat de opvang eind 2027 in gebruik kan worden genomen.
Stede Broec heeft eveneens plannen voor 125 opvangplaatsen. Daarvoor is het voormalige honkbalveld aan de Veilingweg in Bovenkarspel aangewezen. De opvang moet volgens de huidige planning in het najaar van 2027 beschikbaar komen.
Koggenland wil maximaal 149 asielzoekers gedurende vijf jaar opvangen aan de Julianastraat 33 in Avenhorn. Het college wees deze locatie op 22 september aan. De gemeenteraad moet op maandagavond 16 november een besluit nemen over het beschikbaar stellen van het terrein. Als de plannen doorgaan, wordt verwacht dat de locatie in de loop van 2027 in gebruik kan worden genomen.
Voor Enkhuizen is de situatie ingewikkelder. De gemeente moet opvang realiseren voor 88 asielzoekers, maar de eerder onderzochte locatie aan De Gouw is afgevallen. De gemeente en het COA bereikten geen overeenstemming over de voorwaarden waaronder het terrein beschikbaar kon worden gesteld. Daarmee moet Enkhuizen opnieuw op zoek naar een geschikte locatie.
Dat meerdere gemeenten inmiddels concrete plannen hebben, betekent niet dat zij automatisch aan hun wettelijke verplichtingen voldoen. Het ministerie kijkt bij het toezicht naar opvangplaatsen die daadwerkelijk beschikbaar zijn. Een aangewezen terrein, een raadsbesluit of een overeenkomst met het COA is daarvoor niet voldoende.
Hoorn loopt eveneens achter, maar ontbreekt op toezichtlijst
Opvallend is de positie van Hoorn. Ook deze gemeente heeft nog onvoldoende opvangplaatsen gerealiseerd, maar staat niet op de openbare lijst van gemeenten op trede drie van de interventieladder.
Volgens eerdere berichtgeving van Streekomroep West-Friesland heeft dat te maken met de volgorde waarin het ministerie gesprekken met gemeenten voert. Niet alle gemeenten die tekortschieten, worden tegelijkertijd naar een volgende fase van het toezicht gebracht.
Hoorn onderzoekt onder meer de Middelweg en de Blauwe Berg als mogelijke opvanglocaties. De tijdelijke noodopvang aan de Johannes Poststraat biedt ruimte aan maximaal vijftig personen en blijft volgens de bestaande planning tot eind 2028 beschikbaar.
De gemeente heeft daarmee nog geen definitieve oplossing voor haar volledige opvangopgave. Het ministerie kan ook Hoorn verder aanspreken wanneer de noodzakelijke opvangplaatsen uitblijven.
Medemblik en Opmeer voldoen wel aan opvangopgave
De situatie in Medemblik en Opmeer wijkt af van die in de andere vijf West-Friese gemeenten. Beide gemeenten voldoen volgens de regionale inventarisatie aan hun verplichtingen.
Medemblik heeft aan het Opperdoezerpad een asielzoekerscentrum gerealiseerd met ruimte voor maximaal 263 bewoners. Het opvangcentrum is bestemd voor een periode van vijf jaar, tot het voorjaar van 2031. Het terrein kan daarna voor andere gemeentelijke doeleinden worden gebruikt.
Opmeer beschikt over een opvanglocatie aan de Opmeerderweg, waar volgens de overeenkomst met het COA maximaal 125 personen mogen verblijven. De gemeente had al eerder voldoende opvangplaatsen gerealiseerd en kwam daarmee tegemoet aan haar verplichtingen vanuit de spreidingswet.
Het verschil tussen deze twee gemeenten en de overige West-Friese gemeenten laat zien dat de uitvoering van de spreidingswet binnen dezelfde regio sterk uiteenloopt. Waar Medemblik en Opmeer hun opvangcapaciteit hebben geregeld, zijn andere gemeentebesturen nog bezig met locatiekeuzes, vergunningprocedures en de voorbereiding van nieuwe opvangvoorzieningen.
Minister sluit ingrijpen bij gemeenten niet uit
De landelijke opvangproblemen vergroten de druk op gemeenten die nog niet aan hun verplichtingen voldoen. Volgens Van den Brink is er voor begin volgend jaar een tekort van ruim 4.500 plekken. Dat tekort staat los van de bredere opvangopgave van 88.000 plaatsen die gemeenten uiterlijk op 1 juli 2027 moeten realiseren.
De minister benadrukt dat hij gemeenten eerst de gelegenheid wil geven zelf oplossingen te vinden. Daarbij worden praktische problemen, zoals de beschikbaarheid van geschikte terreinen, vergunningprocedures, bouwkundige aanpassingen en juridische bezwaren, meegewogen.
Wanneer gemeenten echter structureel nalaten hun wettelijke taken uit te voeren, kan het Rijk verdere stappen zetten. Uiteindelijk is zogenoemde indeplaatsstelling mogelijk. Daarbij kan een hogere overheid de uitvoering van een wettelijke taak overnemen.
Van den Brink bevestigt in zijn antwoorden dat hij bereid is dit instrument toe te passen wanneer het noodzakelijk blijkt. Wel wil hij voorkomen dat het zover komt.
Voor de vier West-Friese gemeenten die al op trede drie staan, betekent dit dat het ministerie de voortgang nadrukkelijk blijft volgen. Ook Hoorn kan met verdere toezichtmaatregelen te maken krijgen wanneer de uitvoering onvoldoende vordert.
Bijna helft asielzoekerskinderen verblijft in noodopvang
De gevolgen van het landelijke tekort zijn niet alleen bestuurlijk en financieel. Volgens de minister verblijft ongeveer 47 procent van alle kinderen in de asielopvang momenteel op een noodopvanglocatie. Daar zijn de veiligheidsrisico's over het algemeen groter dan in reguliere opvangcentra.
De minister noemt deze situatie onwenselijk. Daarnaast staat het aanmeldcentrum in Ter Apel onder voortdurende druk. Sinds mei wordt daar gewerkt met gecontroleerde toegang, gecombineerd met dag- en nachtopvang op andere locaties.
De structurele oplossing ligt volgens het kabinet bij het realiseren van voldoende duurzame opvangplaatsen verspreid over Nederland. Daarmee moet de afhankelijkheid van dure en tijdelijke noodopvang worden verminderd.
Voor West-Friesland betekent dit dat vooral Drechterland, Enkhuizen, Koggenland, Stede Broec en Hoorn de komende periode belangrijke keuzes moeten maken. Met name de gemeenten die al onder verscherpt toezicht staan, zullen aan het ministerie moeten laten zien dat hun plannen niet alleen op papier bestaan, maar ook daadwerkelijk tot beschikbare opvangplaatsen leiden.
WEST-FRIESLAND – Vier West-Friese gemeenten staan onder verscherpt toezicht van het Rijk omdat zij nog onvoldoende opvangplekken voor asielzoekers hebben gerealiseerd. Drechterland, Enkhuizen, Koggenland en Stede Broec zijn door minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie op de derde trede van de zogenoemde interventieladder geplaatst. Ook Hoorn voldoet nog niet aan zijn wettelijke opvangopgave, maar ontbreekt vooralsnog op de openbare lijst van gemeenten die deze fase van het toezicht hebben bereikt. Medemblik en Opmeer zijn de enige twee West-Friese gemeenten die volgens de meest recente regionale inventarisatie wel voldoende opvangplaatsen beschikbaar hebben.
De situatie in West-Friesland krijgt extra betekenis door nieuwe cijfers die de minister maandag 16 november naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Nederland stevent op 1 januari 2027 af op een tekort van meer dan 4.500 opvangplekken, terwijl de bestaande asielopvang al maanden overvol is. De bezettingsgraad bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) bedraagt inmiddels 102 procent. Bovendien dreigen voor het einde van dit jaar ongeveer veertig opvanglocaties te sluiten, hoewel het Rijk en het COA proberen bestaande overeenkomsten te verlengen.
In zijn antwoorden op vragen van Kamerlid Westerveld maakt Van den Brink duidelijk dat hij uiteindelijk bereid is dwangmaatregelen te nemen tegen gemeenten die hun wettelijke verplichtingen blijven negeren. Volgens de minister hebben inmiddels 106 ambtelijke gesprekken en 43 bestuurlijke gesprekken plaatsgevonden met gemeenten die onvoldoende opvang realiseren. Daarbij gaat het niet alleen om het maken van plannen, maar vooral om het daadwerkelijk beschikbaar stellen van opvangplaatsen.
Vier West-Friese gemeenten moeten zich verantwoorden
Drechterland, Enkhuizen, Koggenland en Stede Broec werden op 5 oktober toegevoegd aan de landelijke lijst van gemeenten die onder actief toezicht staan. De vier maakten deel uit van een groep van 21 gemeenten die op dat moment naar de derde trede van de interventieladder werden gebracht.
Het betekent dat het ministerie met de betrokken gemeentebesturen afspraken wil maken over de maatregelen die noodzakelijk zijn om alsnog aan de spreidingswet te voldoen. De gemeenten moeten duidelijk maken op welke termijn zij opvangplaatsen kunnen realiseren en welke stappen daarvoor worden gezet.
In Drechterland zijn plannen voor een opvanglocatie aan De Hooge Hout in Hoogkarspel-Zuid. Daar moeten 125 asielzoekers worden gehuisvest. De verwachting is dat de opvang eind 2027 in gebruik kan worden genomen.
Stede Broec heeft eveneens plannen voor 125 opvangplaatsen. Daarvoor is het voormalige honkbalveld aan de Veilingweg in Bovenkarspel aangewezen. De opvang moet volgens de huidige planning in het najaar van 2027 beschikbaar komen.
Koggenland wil maximaal 149 asielzoekers gedurende vijf jaar opvangen aan de Julianastraat 33 in Avenhorn. Het college wees deze locatie op 22 september aan. De gemeenteraad moet op maandagavond 16 november een besluit nemen over het beschikbaar stellen van het terrein. Als de plannen doorgaan, wordt verwacht dat de locatie in de loop van 2027 in gebruik kan worden genomen.
Voor Enkhuizen is de situatie ingewikkelder. De gemeente moet opvang realiseren voor 88 asielzoekers, maar de eerder onderzochte locatie aan De Gouw is afgevallen. De gemeente en het COA bereikten geen overeenstemming over de voorwaarden waaronder het terrein beschikbaar kon worden gesteld. Daarmee moet Enkhuizen opnieuw op zoek naar een geschikte locatie.
Dat meerdere gemeenten inmiddels concrete plannen hebben, betekent niet dat zij automatisch aan hun wettelijke verplichtingen voldoen. Het ministerie kijkt bij het toezicht naar opvangplaatsen die daadwerkelijk beschikbaar zijn. Een aangewezen terrein, een raadsbesluit of een overeenkomst met het COA is daarvoor niet voldoende.
Hoorn loopt eveneens achter, maar ontbreekt op toezichtlijst
Opvallend is de positie van Hoorn. Ook deze gemeente heeft nog onvoldoende opvangplaatsen gerealiseerd, maar staat niet op de openbare lijst van gemeenten op trede drie van de interventieladder.
Volgens eerdere berichtgeving van Streekomroep West-Friesland heeft dat te maken met de volgorde waarin het ministerie gesprekken met gemeenten voert. Niet alle gemeenten die tekortschieten, worden tegelijkertijd naar een volgende fase van het toezicht gebracht.
Hoorn onderzoekt onder meer de Middelweg en de Blauwe Berg als mogelijke opvanglocaties. De tijdelijke noodopvang aan de Johannes Poststraat biedt ruimte aan maximaal vijftig personen en blijft volgens de bestaande planning tot eind 2028 beschikbaar.
De gemeente heeft daarmee nog geen definitieve oplossing voor haar volledige opvangopgave. Het ministerie kan ook Hoorn verder aanspreken wanneer de noodzakelijke opvangplaatsen uitblijven.
Medemblik en Opmeer voldoen wel aan opvangopgave
De situatie in Medemblik en Opmeer wijkt af van die in de andere vijf West-Friese gemeenten. Beide gemeenten voldoen volgens de regionale inventarisatie aan hun verplichtingen.
Medemblik heeft aan het Opperdoezerpad een asielzoekerscentrum gerealiseerd met ruimte voor maximaal 263 bewoners. Het opvangcentrum is bestemd voor een periode van vijf jaar, tot het voorjaar van 2031. Het terrein kan daarna voor andere gemeentelijke doeleinden worden gebruikt.
Opmeer beschikt over een opvanglocatie aan de Opmeerderweg, waar volgens de overeenkomst met het COA maximaal 125 personen mogen verblijven. De gemeente had al eerder voldoende opvangplaatsen gerealiseerd en kwam daarmee tegemoet aan haar verplichtingen vanuit de spreidingswet.
Het verschil tussen deze twee gemeenten en de overige West-Friese gemeenten laat zien dat de uitvoering van de spreidingswet binnen dezelfde regio sterk uiteenloopt. Waar Medemblik en Opmeer hun opvangcapaciteit hebben geregeld, zijn andere gemeentebesturen nog bezig met locatiekeuzes, vergunningprocedures en de voorbereiding van nieuwe opvangvoorzieningen.
Minister sluit ingrijpen bij gemeenten niet uit
De landelijke opvangproblemen vergroten de druk op gemeenten die nog niet aan hun verplichtingen voldoen. Volgens Van den Brink is er voor begin volgend jaar een tekort van ruim 4.500 plekken. Dat tekort staat los van de bredere opvangopgave van 88.000 plaatsen die gemeenten uiterlijk op 1 juli 2027 moeten realiseren.
De minister benadrukt dat hij gemeenten eerst de gelegenheid wil geven zelf oplossingen te vinden. Daarbij worden praktische problemen, zoals de beschikbaarheid van geschikte terreinen, vergunningprocedures, bouwkundige aanpassingen en juridische bezwaren, meegewogen.
Wanneer gemeenten echter structureel nalaten hun wettelijke taken uit te voeren, kan het Rijk verdere stappen zetten. Uiteindelijk is zogenoemde indeplaatsstelling mogelijk. Daarbij kan een hogere overheid de uitvoering van een wettelijke taak overnemen.
Van den Brink bevestigt in zijn antwoorden dat hij bereid is dit instrument toe te passen wanneer het noodzakelijk blijkt. Wel wil hij voorkomen dat het zover komt.
Voor de vier West-Friese gemeenten die al op trede drie staan, betekent dit dat het ministerie de voortgang nadrukkelijk blijft volgen. Ook Hoorn kan met verdere toezichtmaatregelen te maken krijgen wanneer de uitvoering onvoldoende vordert.
Bijna helft asielzoekerskinderen verblijft in noodopvang
De gevolgen van het landelijke tekort zijn niet alleen bestuurlijk en financieel. Volgens de minister verblijft ongeveer 47 procent van alle kinderen in de asielopvang momenteel op een noodopvanglocatie. Daar zijn de veiligheidsrisico's over het algemeen groter dan in reguliere opvangcentra.
De minister noemt deze situatie onwenselijk. Daarnaast staat het aanmeldcentrum in Ter Apel onder voortdurende druk. Sinds mei wordt daar gewerkt met gecontroleerde toegang, gecombineerd met dag- en nachtopvang op andere locaties.
De structurele oplossing ligt volgens het kabinet bij het realiseren van voldoende duurzame opvangplaatsen verspreid over Nederland. Daarmee moet de afhankelijkheid van dure en tijdelijke noodopvang worden verminderd.
Voor West-Friesland betekent dit dat vooral Drechterland, Enkhuizen, Koggenland, Stede Broec en Hoorn de komende periode belangrijke keuzes moeten maken. Met name de gemeenten die al onder verscherpt toezicht staan, zullen aan het ministerie moeten laten zien dat hun plannen niet alleen op papier bestaan, maar ook daadwerkelijk tot beschikbare opvangplaatsen leiden.
Opritten met dat moordend tuig.😡
Lang leve de VVD, die sloten de AZC's.