Gratis Open Monumentendag in Stoommachinemuseum

MEDEMBLIK – Tijdens de veertigste editie van de Open Monumentendagen is het Nederlands Stoommachinemuseum op zaterdag 12 september 2026 gratis toegankelijk voor het publiek. Het historische gemaal, een erkend Rijksmonument dat behoort tot het Nederlandse industrieel erfgoed, haakt aan bij het landelijke thema ‘Veerkrachtig Erfgoed, in tijden van onzekerheid’. Ter gelegenheid hiervan opent ’s ochtends op de balustrade de nieuwe tentoonstelling getiteld ‘Het verhaal van de stoommachine’.

Historie van het hulpstoomgemaal

De oorsprong van het gemaal gaat terug naar 1866, toen het waterschapsbestuur besloot om een hulpstoomgemaal in te zetten ter ondersteuning van 24 poldermolens, waarvan er vijftien aan de Oosterdijk bij Medemblik stonden. Meester-timmerman Boote de Vries werd aangetrokken om de bouw te realiseren. Vanaf de ingebruikname in 1869 nam het gemaal de taak van vijftien molens over.

In 1907 volgde een uitbreiding met een grote centrifugaalpomp, ontworpen door technisch hoofdambtenaar Adriaan Kater. Dankzij opvallende mozaïeken van blauwe en grijze bakstenen, grote boogramen en sierlijke smeedijzeren ornamenten werd het gebouw het ultieme visitekaartje van het waterschap. Meer dan een eeuw lang hield dit gemaal de voeten van de Westfriezen droog.

Bezoek in het monumentenweekend

Bezoekers die het museum op zaterdag 12 september tussen 10.00 en 17.00 uur bezoeken, treffen het stoomgemaal volledig onder stoom aan, waardoor de historische machines in werking te bewonderen zijn. Op zondag gelden op de locatie aan de Oosterdijk 4 in Medemblik weer de reguliere toegangsprijzen.