PFAS in Noord-Hollands drinkwater door bron IJsselmeer

MEDEMBLIK – In delen van Noord-Holland bevat het drinkwater meer PFAS dan het RIVM adviseert. Uit recent onderzoek blijkt dat juist in Noord-Holland de hoogste concentraties van deze moeilijk afbreekbare chemische stoffen worden aangetroffen. Rond Zaandam en IJmuiden werd 14,3 nanogram PFAS per liter gemeten, terwijl het RIVM een richtwaarde van maximaal 4,4 nanogram per liter adviseert.

Ook rond Alkmaar, Den Helder en Amsterdam werden verhoogde concentraties vastgesteld. Ondanks deze waarden blijft het drinkwater nog ruim onder de wettelijke Europese norm van 100 nanogram PFAS per liter.

IJsselmeer belangrijke oorzaak van hogere waarden

Volgens drinkwaterbedrijf PWN hangt de relatief hoge PFAS-concentratie in Noord-Holland samen met de bronnen waaruit drinkwater wordt geproduceerd. Een belangrijk deel van het Noord-Hollandse drinkwater wordt gewonnen uit oppervlaktewater afkomstig uit het IJsselmeer en rivierwater uit de Lek.

Deze wateren worden beïnvloed door vervuiling die via internationale rivieren en waterstromen Nederland binnenkomt. Daardoor kunnen PFAS-stoffen uiteindelijk ook in het oppervlaktewater terechtkomen dat wordt gebruikt voor de drinkwaterproductie.

Oppervlaktewater bevat vaker PFAS

Deskundigen wijzen erop dat drinkwater uit oppervlaktewater doorgaans hogere PFAS-concentraties bevat dan drinkwater dat uit grondwater wordt gewonnen. In Nederland wordt ongeveer zestig procent van het drinkwater geproduceerd uit grondwater, waar over het algemeen minder PFAS wordt aangetroffen.

Noord-Holland behoort tot de regio’s waar relatief veel oppervlaktewater wordt gebruikt voor de drinkwatervoorziening. Daardoor is de provincie gevoeliger voor verontreinigingen die via grote waterstromen worden aangevoerd.

Gezondheidsadvies strenger dan wettelijke norm

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die nauwelijks afbreken in het milieu. De stoffen kunnen zich ophopen in water, bodem, dieren en mensen. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat langdurige blootstelling gevolgen kan hebben voor onder meer het immuunsysteem.

Het RIVM adviseert daarom een richtwaarde van 4,4 nanogram PFAS per liter drinkwater. De wettelijke Europese norm ligt echter aanzienlijk hoger op 100 nanogram per liter. Alle Nederlandse drinkwaterbedrijven voldoen momenteel aan die wettelijke norm.

Drinkwater blijft volgens experts veilig

Zowel het RIVM als drinkwaterbedrijven benadrukken dat er geen aanleiding is om minder kraanwater te drinken of over te stappen op flessenwater. Het drinkwater voldoet aan alle wettelijke eisen en wordt als veilig beschouwd.

Wel wordt gepleit voor strengere maatregelen tegen PFAS-vervuiling aan de bron. Volgens deskundigen en milieuorganisaties ligt de oplossing vooral in het terugdringen van lozingen en emissies van PFAS door industrie en andere vervuilende activiteiten.