**Door Henk Prins**

Ik moet iets bekennen. Iedere keer wanneer ik bij Albert Heijn of Jumbo voor een zelfscankassa sta, bekruipt mij hetzelfde gevoel: waarom sta ik hier eigenlijk gratis het werk van een ander te doen?

Vroeger was boodschappen doen overzichtelijk. Je pakte wat je nodig had, liep naar de kassa, legde je boodschappen op de band en een vriendelijke kassamedewerker scande alles. Je betaalde, zei gedag en ging naar huis. Simpel, duidelijk en vooral: iedereen deed waarvoor hij of zij betaald werd.

Maar ergens onderweg hebben de supermarkten iets briljants bedacht. Niet briljant voor de klant, maar vooral voor hun eigen bedrijfsvoering. Laat die klant voortaan zelf zijn boodschappen scannen! Scheelt werk, scheelt mogelijk personeel en de klant denkt nog dat hij een geweldige service krijgt ook.

En wij? Wij trappen er massaal in.

Gefeliciteerd, u bent aangenomen!

Zodra ik zo’n handscanner pak, verander ik van klant in een onbetaalde medewerker van Albert Heijn of Jumbo. Ik scan mijn boodschappen, controleer of alles goed geregistreerd staat, pak mijn spullen in en reken vervolgens ook nog eens zelf af.

Het enige wat ontbreekt, is een arbeidsovereenkomst en een salarisstrook. Sterker nog, ik betaal de supermarkt voor het voorrecht om er te mogen werken! En dan komt het mooiste. Terwijl ik keurig mijn boodschappen scan, staat er altijd wel een medewerker in de buurt die controleert of ik mijn onbetaalde werkzaamheden eerlijk uitvoer.

Soms verschijnt er zelfs een melding dat ik geselecteerd ben voor een steekproef. Pardon? Ik doe gratis jullie werk en vervolgens word ik gecontroleerd alsof ik niet te vertrouwen ben?

Waar blijft mijn personeelskorting?

Ik vind dat we dit principe eens moeten omdraaien. Als Albert Heijn en Jumbo zo graag willen dat ik het werk van hun kassamedewerkers overneem, dan mag daar best iets tegenover staan. Een korting van bijvoorbeeld 5 procent op mijn boodschappen lijkt mij helemaal niet onredelijk. Of geef mij een paar euro korting wanneer ik een volle boodschappenkar eigenhandig heb verwerkt.

De supermarkt bespaart immers arbeidstijd doordat ik zelf scan. Waarom zou uitsluitend de supermarkt daarvan profiteren? Natuurlijk hoor ik het tegenargument al: zelfscannen is sneller en gemakkelijker. Dat klopt soms. Zeker wanneer je drie producten koopt en geen zin hebt om achter iemand met twee volle boodschappenkarren te staan.

Maar gemak is niet hetzelfde als gratis arbeid. En snelheid is ook betrekkelijk wanneer ik na het scannen van dertig artikelen alsnog moet wachten tot een medewerker mijn boodschappen heeft gecontroleerd.

De kassamedewerker verdwijnt langzaam

Wat mij misschien nog wel het meeste stoort, is dat we steeds meer menselijke dienstverlening inruilen voor apparaten. De gewone kassa is voor veel mensen ook een moment van sociaal contact. Even een praatje, een vriendelijk woord of iemand die helpt wanneer het niet lukt.

Voor ouderen, mensen met een beperking of klanten die minder handig zijn met technologie is dat belangrijk. Ik ben absoluut niet tegen technologische vooruitgang. Maar vooruitgang moet naar mijn mening iets opleveren voor iedereen, niet alleen voor de onderneming die ermee bespaart.

Supermarkten verwachten steeds meer zelfstandigheid van hun klanten, terwijl de boodschappen de afgelopen jaren bepaald niet goedkoper zijn geworden.

Mijn voorstel aan Albert Heijn en Jumbo

Daarom heb ik een eenvoudig voorstel aan de directies van Albert Heijn en Jumbo. Willen jullie dat ik mijn boodschappen zelf scan? Prima. Maar betaal mij daar dan ook voor. Niet met een digitale spaarzegel, een persoonlijke bonusaanbieding of vijf extra punten op een klantenkaart.

Gewoon met een duidelijke korting op mijn kassabon. Want wanneer ik bij de bakker kom, hoef ik mijn brood ook niet zelf te snijden, te verpakken en vervolgens mijn eigen betaling te verwerken terwijl de bakker controleert of ik niet stiekem een extra krentenbol heb meegenomen.

En als dat ooit wél gebeurt, verwacht ik op zijn minst personeelskorting. Tot die tijd blijf ik mij verbazen over deze bijzondere uitvinding: een winkel waar de klant het werk doet, de supermarkt de rekening presenteert en er vervolgens iemand betaald wordt om te controleren of die klant zijn gratis werkzaamheden wel goed uitvoert.

**Ik noem dat geen innovatie. Ik noem dat een slimme manier om klanten voor niets aan het werk te zetten.**

*Henk Prins*