Op donderdag 12 november, tussen 19:30 en 22:30 uur, komt de Abbekerkse dorpshuis kwestie opnieuw op de agenda van de Medemblikse gemeenteraad. GemeenteBelangen dient, samen met Hart voor Medemblik en de VVD, een motie “Vreemd aan de orde van de dag” in: “Leefbaarheid Abbekerk tijdens de tussenfase naar het nieuwe dorpshuis”.
Hoofd Indiener is raadslid R. Paarlberg (GemeenteBelangen), mede ondertekend door T. Meendering (HvM) en J. Stam (VVD).
De precieze inhoud is op het moment van schrijven nog niet openbaar, de motie staat nog in de status “concept”, maar de strekking is duidelijk: het dorp mag tijdens de overgang naar het nieuwe gebouw niet zonder plek voor zijn verenigingen en activiteiten komen te zitten.

Tekst: Freddy Stapersma

Het dorpshuis dat er niet wil komen

Een reconstructie van tien jaar vertraging, bezuinigde plannen en gebroken beloften rond het Dorpshuis Abbekerk

Op het trainingsveld van voetbalclub A.L.C. in Abbekerk ligt al maanden een fundering. Vloerplaten, rijplaten, grondwerk. Alles klaar voor een tijdelijk dorpshuis. Alleen: het komt er niet.

Het huidige dorpshuis, De Nieuwe Haven, is zestig jaar oud, verzakt en afgeschreven De technische installatie is zo verouderd dat de energiekosten tegen de klippen aan lopen en iedere maand weer moet worden gecontroleerd of de afgekeurde brandinstallatie nog even door mag.
Een vervanger staat al minstens sinds 2014 op de agenda. In de zomer van 2029 moet het nieuwe gebouw er volgens de officiële planning nu eindelijk echt staan maar komt het er. Voor de inwoners van Abbekerk en Lambertschaag is het een bekend gevoel: weer een jaar erbij, weer een belofte die niet uitkomt.
Wie het spoor van meer dan tien jaar besluitvorming volgt via gemeentestukken, raadsvragen en nieuwsberichten, vindt geen schandaal of fraude. Wat er wel staat is een verhaal over een project dat jarenlang de speelbal is van gemeentelijke bezuinigingen en wisselende coalities, en dat uiteindelijk struikelt over een “weeffout” in de uitvoering.

Jaren van praten zonder stenen(2014–2018)

Hoe lang er al over een nieuw dorpshuis wordt gepraat, Tja,. Kristin Renooij, ooit vicevoorzitter van de dorpsraad, had het in 2021 over “zeven jaar gesprekken”. Dat brengt je terug bij ongeveer 2014!
Op 1 november 2018 krijgt het dossier een harde datum en een prijskaartje: de gemeenteraad kiest voor een gecombineerd nieuw dorpshuis-en-schoolgebouw (1A), geraamd op 9,5 miljoen euro. Dat is ruim 3 miljoen euro meer dan het voorstel van het college, dat uitging van 6,2 miljoen. CDA Medemblik noemde het besluit indertijd “overhaast” en zonder draagvlak, met als veelzeggende kop: “zoeken naar 3 miljoen euro”.

Twee jaar later is alles weer anders. In november 2020 verlaagt de gemeente het budget naar 6,3 miljoen en kiest voor een grote renovatie in plaats van nieuwbouw (1C). Ook haalt ze een oud plan van stal: de kinderopvang moet naar basisschool De Plaats. Precies het scenario waar bewoners in 2018 tegen hadden geprotesteerd, omdat ze bang waren voor de verkeersveiligheid.

René Veerman, voorzitter van het dorpshuisbestuur, noemt die eerdere inspraakrondes achteraf een “schijnvertoning”. “De gemeente gaat gewoon zijn eigen weg,” zei hij toen tegen NH Nieuws.

Het jaar waarin het dorp zijn restaurant verloor (2021–2022)

In november 2021 wordt het nóg erger. Bij de begroting worden zware bezuinigingen aangenomen. De vernieuwbouw van dan 4,7 miljoen lijkt van tafel. Een reddings amendement van GemeenteBelangen haalt het niet.

De schade is dan al zichtbaar. Dorpsrestaurant Het Nieuwe Bonte Paard, dat na 45 jaar zou doorstarten in het vernieuwde dorpshuis, ziet zijn toekomst verdampen. In november 2022 sluit de zaak definitief. Daarmee verdween een ontmoetingsplek uit het dorp. Het is precies het soort gevolg dat in financiële overzichten nauwelijks zichtbaar wordt. Een gemeente kan besluiten een gebouw een paar jaar later neer te zetten. Maar een vereniging, restaurant of andere voorziening kan niet altijd zo lang wachten.
Het pand wordt later gesloopt voor woningen. “Ze laten Abbekerk doodbloeden,” zegt een inwoner..”puntje bij paaltje was er geen geld meer voor het nieuwe dorpshuis” en “En dus staan we als bedrijf met lege handen.”  Die zinnen blijven hangen.
Kort voor de verkiezingen van 2022 lijkt er alsnog hoop. Een coalitie van MORGEN!, GemeenteBelangen en VVD wil de vernieuwbouw alsnog doorzetten. Raadslid Tom Beuker zegt wat veel mensen voelen: de bewoners voelen zich “in de steek gelaten”.

De paradox van de nieuwe coalitie (2022)

Vijf maanden later wordt die opluchting meteen weer gerelativeerd. MORGEN! is dan zelf coalitiepartij geworden, samen met CDA, GemeenteBelangen en D66. Het concept coalitieakkoord van 20 juni 2022 noemt het dorpshuis Abbekerk expliciet als voorbeeld van een eerder raadsbesluit dat alleen wordt uitgevoerd als de gemeentelijke bijdrage omlaag kan, tegen de achtergrond van een oplopend begrotingstekort en een forse OZB-verhoging. Veerman noemt dat “schrijnend” en waarschuwt voor een “sterfhuisconstructie” voor voorzieningen in de kleinere kernen van de gemeente. Wat was een besluit van de gemeenteraad eigenlijk nog waard?
Het gemeentelijke begrotingstekort loopt op tot zes miljoen euro. Dit wordt mede toegeschreven aan “dorpisme” (raadsleden die voorrang geven aan hun eigen dorpskern) en een ambtelijke organisatie die na de gemeentelijke herindeling niet voldoende is meegegroeid. De provincie overweegt zelfs financieel toezicht. 

De knoop wordt doorgehakt (2023–2024)

In juli 2023 komt er een motie voor een extern haalbaarheidsonderzoek: past renovatie nog wel binnen de 4,7 miljoen? Veerman blijft sceptisch. “We hadden al veel verder kunnen zijn als de gemeente voldoende capaciteit had.” Op 17 mei 2024 levert een technische schouw van het pand een ontluisterend beeld op. Verzakkingen, scheurvorming een afgekeurde technische installatie en op 17 juni 2024 valt de knoop definitief: de raad concludeert dat nieuwbouw, en niet renovatie, de beste optie is. Geen dramatische raadsvergadering, gewoon een technische conclusie. Na jaren heen en weer is dat het keerpunt “Denkt men”.

Tekentafels en een uitgekleed plan (2025) 

Daarna verschuift het dossier naar inloopavonden en participatie. In februari 2025 komen zo’n 230 inwoners naar een bijeenkomst over de “totaalaanpak Abbekerk”: dorpshuis, woningen, kindcentrum, misschien wel verplaatsing van de sportvelden. Eindelijk een visie waar het dorp zo naar snakt. Een maand later in het jaar krijgen huurders en verenigingen concretere informatie over het tijdspad. Veerman licht de ontwikkelingen toe; projectleider Sigrid Hafkenscheid presenteert de planning.
In mei 2025 krijgt de raad drie scenario’s te zien:

Een duur “vertrek scenario” van 10,9 miljoen.
Een “geoptimaliseerd dorpshuis” van 8,8 miljoen (kinderdagverblijf naar de school, buitenschoolse opvang naar de voetbalclub, ruimte voor woningen).
Een “geminimaliseerd” gebouw van 8,2 miljoen.

Het college en het dorpshuisbestuur kiezen voor de geoptimaliseerde variant: bijna negen miljoen euro. Op dat moment is de tijdelijke huisvesting nog begroot op 700.000 euro voor drie jaar. En de oplevering van het nieuwe gebouw in januari 2028.
In september 2025 wordt concreet: de meeste activiteiten gaan naar een tijdelijke loods op een voetbalveld van A.L.C. Het kinderdagverblijf naar De Plaats, de huisartsen naar units achter het huidige pand.
In het nieuw te bouwen dorpshuis was ruimte voor een gymzaal, een huisartsenpraktijk, een snackbar en gezamenlijke voorzieningen. Ook werd gekeken naar woningbouw op grond die na de herontwikkeling zou vrijkomen. De school, die in 2018 nog onderdeel was van het grote gezamenlijke bouwplan, maakte geen deel meer uit van het nieuwe dorpshuis.

Het bedrag was ondertussen wel weer flink opgelopen. In plaats van de 4,7 miljoen euro uit de renovatieplannen werd nu gesproken over een investering van ongeveer negen miljoen euro. Bijna evenveel als in 2018. Alleen ging het inmiddels om een ander gebouw, met minder inhoud.

Een tijdelijke oplossing van anderhalf miljoen

Tijdens de bouw van het nieuwe dorpshuis moet het oude gebouw verdwijnen. Daarmee ontstond een praktisch probleem: waar moesten al die gebruikers in de tussentijd naartoe? De gemeente besloot een tijdelijk dorpshuis te realiseren op het terrein van voetbalvereniging ALC en dat plan was behoorlijk ambitieus.

Er zou een loods komen met aanvullende units voor de verschillende activiteiten. Voor de medische voorzieningen waren aparte units achter het bestaande dorpshuis bedacht. Er moest een ontsluiting komen via de Vekenweg, met een tijdelijke brug en parkeermogelijkheden aan de overkant.In oktober 2025 werden deze plannen nog aan de dorpsraad toegelicht. De voorbereidingen kwamen op gang. Er werden grondwerkzaamheden uitgevoerd en een grote vloer aangelegd.

Maar in het voorjaar van 2026 werd duidelijk dat de kosten veel hoger uitvielen dan verwacht.

In de Voorjaarsnota van dat jaar stond dat er in totaal 1.415.000 euro nodig was voor de tijdelijke huisvesting. Dat was 715.000 euro meer dan eerder was begroot.

Het oorspronkelijk beschikbare bedrag was dus ongeveer zeven ton. De nieuwe raming kwam uit op meer dan het dubbele. De gemeenteraad stelde in juli het extra geld beschikbaar. Daarmee leek het probleem opgelost.

Maar dat was niet zo.

De zomer waarin het stilviel

Op 3 juni 2026, tijdens een ledenvergadering van de dorpsraad, is wethouder Gerben Gringhuis eerlijk: er is geen voortgang. De vergunning is er nog niet, de Omgevingswet vraagt om meer onderzoek, en er is “een forse overschrijding door de grondwerkzaamheden, de zwaardere dam, de kanotrap, De parkeerplekken aan de overzijde konden niet doorgaan en daardoor meer ruimte nodig van ALC. etc.”
Vier kostenposten die je in geen enkel officieel stuk met naam terugziet.

In september 2026 erkent het college dat de vertraging mede komt door de BOPA-vergunning. En dat de gemeente niet verder mocht omdat de extra middelen nog niet waren toegekend.
Op het veld van A.L.C. ligt dan al een stevige fundering. Op 7 oktober wordt duidelijk: het oorspronkelijke tijdelijke dorpshuis komt er niet. De kosten zijn te hoog. Het wordt een afgeslankte container oplossing.

De Gevolgen

Het meest directe gevolg van alle veranderingen is misschien nog wel het verdwijnen van die tijdelijke huisvesting. Voor de gemeente is dat een manier om het project financieel en praktisch uitvoerbaar te houden. Voor de gebruikers ligt dat anders.

Sporters, verenigingen en andere groepen die al jarenlang gebruik maken van het dorpshuis, moeten straks uitwijken naar andere locaties. Voor bewegingsonderwijs is vervoer naar een andere gymzaal voorzien. De gemeente neemt die vervoerskosten op zich.
Maar een bus regelen is niet hetzelfde als een dorpshuis vervangen.

Voor een schoolklas is vervoer naar een andere gymzaal misschien nog te organiseren. Voor een vereniging die afhankelijk is van vrijwilligers, vaste tijden en leden die zelfstandig moeten kunnen komen, ligt dat ingewikkelder.

En voor oudere inwoners is een activiteit in het eigen dorp vaak eenvoudiger bereikbaar dan dezelfde activiteit een paar dorpen verderop.

Het risico is dat mensen afhaken.

Een dorpshuis is immers meer dan een verzameling ruimtes die je tijdelijk ergens anders kunt onderbrengen. Het is de plek waar mensen elkaar tegenkomen, waar verenigingen hun leden vinden en waar activiteiten onderdeel worden van het gewone dorpsleven.

Juist in een klein dorp is die functie belangrijk. De tijdelijke oplossing mag daarom niet alleen worden beoordeeld op de vraag hoeveel geld ermee wordt bespaard.

Op 26 oktober 2026 was er een bijeenkomst om dat per vereniging door te spreken.

Of het in 2029 écht klaar is, durft niemand hardop te zeggen. De geschiedenis leert dat in Abbekerk beloftes en planningen vaak een eigen leven leiden. De fundering op het voetbalveld ligt er nog. Als stille herinnering aan wat er had moeten staan.

Ook de vraag wat het dorp tijdens de bouw verliest, verdient aandacht.
In het dorp groeit ondertussen het wantrouwen. Waar in eerdere plannen sprake was van meerdere spreekkamers voor zorgverleners, wordt in recente vergaderingen gesproken over ‘de oude bibliotheek’ “nu de kinderdagopvang”, een kleinere ruimte. Sommige inwoners vrezen weer dat het dorpshuis langzaam verandert in een veredeld gezondheidscentrum, of dat stijgende bouwkosten door het voortdurende uitstel tot nog meer versoberingen of zelfs afstel zullen leiden.

Vragen:

Hoeveel geld precies is besteed aan onderdelen die nu niet meer worden gebruikt, blijkt niet uit mijn beschikbare stukken. Dat is wel een vraag die om een antwoord vraagt.
Want het gaat hier niet alleen om een tegenvallende begroting. Er is gemeenschapsgeld uitgegeven aan de voorbereiding van een oplossing die uiteindelijk niet wordt afgemaakt.

De gemeente had aangenomen dat bepaalde onderzoeken niet nodig waren. Bij de beoordeling van de vergunning bleek dat ze toch moesten worden uitgevoerd.
Tot de zomer van 2026 was de gemeentelijke afdeling Sociaal leidend geweest bij het project. Terwijl de controle en coördinatie van dit soort werkzaamheden eigenlijk bij de afdeling Ruimte thuishoren.
Hoe kon een project van deze omvang zo lang worden aangestuurd zonder dat de juiste afdeling de regie had? En waarom werd dat pas zo laat gecorrigeerd?

Op vragen van de VVD over de gemeentebegroting stelde het college dat de vergunningen niet de belangrijkste oorzaak van de vertraging waren! Het grootste probleem was volgens dat antwoord financieel. In het voorjaar waren de kosten fors gestegen. De raad moest eerst extra middelen beschikbaar stellen. En daarna bleek het oorspronkelijke plan alsnog te duur! Eerst werden de benodigde onderzoeken onderschat. Daarna bleek er onvoldoende geld. Vervolgens moest de raad opnieuw beslissen. En toen het extra geld er eenmaal was, bleek ook dat niet genoeg voor de oorspronkelijke opzet.

Ondertussen was de planning verder opgeschoven en wordt de bouw steeds maar duurder
Het is geen bewijs dat één ambtenaar of één bestuurder verantwoordelijk is voor alle vertraging. Maar het laat wel zien dat de gemeente zelf een belangrijk aandeel heeft gehad in de problemen.

Wat kost het volledige project inmiddels? Hoeveel is er al uitgegeven? Hoeveel is daarvan besteed aan plannen die later zijn aangepast of geschrapt?

En hoeveel geld is er nog nodig voordat de deuren van het nieuwe dorpshuis daadwerkelijk opengaan?


Dit artikel is gebaseerd op gemeentelijke stukken uit het bestuurlijke informatiesysteem iBabs van gemeente Medemblik (waaronder raadsvragen, een technische schouwrapportage en een door de raad geregistreerde bewonerszienswijze, de officiële projectpagina van medemblik.nl, berichtgeving van NH Nieuws en Rodi Media/Dagblad voor West-Friesland tussen 2018 en 2026. Een uitgebreider, voetnoot gestuurd rapport met alle bronvermeldingen is apart beschikbaar.

Freddy Stapersma