MEDEMBLIK – In de gemeente Medemblik ontvangt ruim 13 procent van alle kinderen onder de achttien jaar professionele jeugdhulp. Volgens de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek kreeg in 2025 precies 13,53 procent van de minderjarigen ondersteuning. Daarmee ligt Medemblik iets onder het landelijke gemiddelde van 13,7 procent. Tegelijkertijd bestaan er in West-Friesland zorgen over de wachttijden bij specialistische jeugdhulp, waaronder de geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren.

De cijfers geven een beeld van de omvang van de hulpverlening in de gemeente, die bestaat uit achttien kernen, waaronder Medemblik, Wervershoof, Andijk, Wognum, Opperdoes en Nibbixwoud. Jeugdhulp omvat meer dan alleen psychologische behandelingen. Ook ondersteuning bij gedragsproblemen, ontwikkelingsproblemen, verstandelijke beperkingen en opvoedingsproblemen valt hieronder.

Meer dan één op de acht kinderen krijgt hulp

Volgens de voorlopige cijfers van het CBS ontving in 2025 in Medemblik 13,53 procent van alle jongeren onder de achttien jaar jeugdhulp in natura. Dat komt neer op ongeveer één op de zeven à acht minderjarigen. Het landelijke gemiddelde bedroeg 13,7 procent. Medemblik bevindt zich daarmee net onder het Nederlandse niveau.

Advertentie

Binnen de jeugdzorgregio West-Friesland lag het percentage op 12,75 procent. Het gebruik van jeugdhulp onder minderjarigen is in Medemblik dus iets hoger dan het regionale gemiddelde. Het verschil hoeft niet te betekenen dat kinderen in Medemblik vaker psychische problemen hebben. Ook verschillen in de organisatie, toegankelijkheid en registratie van hulpverlening kunnen een rol spelen.

Jeugdzorggebruik licht gestegen

Wanneer alle vormen van jeugdzorg worden meegerekend, ontstaat een iets ander beeld. In 2024 ontving 10,5 procent van alle jongeren tot 23 jaar in Medemblik een vorm van jeugdzorg. Een jaar later was dat percentage gestegen naar 10,6 procent. Daarmee is sprake van een beperkte stijging van 0,1 procentpunt. Landelijk bleef het aandeel jongeren met jeugdzorg in beide jaren op 10,8 procent.

Onder jeugdzorg vallen naast jeugdhulp ook jeugdbescherming en jeugdreclassering. Deze brede cijfers kunnen daarom niet rechtstreeks worden vergeleken met de percentages voor jeugdhulp aan minderjarigen.

Ook jongvolwassenen ontvangen ondersteuning

Jeugdhulp stopt in principe wanneer iemand achttien jaar wordt. Onder bepaalde voorwaarden kan ondersteuning echter worden voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. In Medemblik ontving in 2025 0,89 procent van de jongeren van achttien tot 23 jaar jeugdhulp in natura. Landelijk bedroeg dat percentage 1,3 procent. Medemblik ligt daarmee onder het landelijke gemiddelde voor deze leeftijdscategorie.

Een lager percentage betekent echter niet automatisch dat jongvolwassenen minder psychische problemen ervaren. Vanaf de achttiende verjaardag kan geestelijke gezondheidszorg ook via de Zorgverzekeringswet worden gefinancierd. Deze behandelingen vallen buiten de gemeentelijke jeugdhulpstatistieken.

Psychische problemen vormen deel van hulpvraag

De landelijke discussie over mentale gezondheid laat zien dat psychische klachten onder zowel volwassenen als jongeren veel voorkomen. Volgens brancheorganisatie de Nederlandse ggz hebben ongeveer 3,3 miljoen Nederlanders een psychische aandoening. Ruim anderhalf miljoen volwassenen ontvangen volgens een brede schatting behandeling binnen de geestelijke gezondheidszorg.

Voor de gemeente Medemblik zijn in de geraadpleegde openbare cijfers geen rechtstreeks vergelijkbare aantallen volwassen ggz-patiënten vastgesteld. Ook is niet precies bekend hoeveel van de minderjarigen met jeugdhulp in Medemblik daadwerkelijk een behandeling bij een psycholoog of psychiater ontvangen.

Daarom kunnen de gemeentelijke jeugdhulpcijfers niet worden gepresenteerd als een telling van uitsluitend psychiatrische patiënten.

Rekenkamer onderzoekt jeugdhulp in West-Friesland

De jeugdhulp in Medemblik stond eind 2025 ook centraal in een onderzoek van de Rekenkamer naar zes West-Friese gemeenten. Daarbij werd gekeken naar de organisatie en uitvoering van de jeugdhulp, de samenwerking tussen gemeenten en zorgaanbieders en de mogelijkheden om de ondersteuning te verbeteren.

Het onderzoek besteedde onder meer aandacht aan de toegankelijkheid van specialistische hulp. Bij bepaalde vormen van hoogspecialistische jeugdhulp blijken lange wachttijden voor te komen. Dat is vooral een probleem wanneer kinderen en gezinnen ondersteuning nodig hebben die niet door algemene voorzieningen kan worden geboden.

Gemeente erkent lange wachttijden

Het college van Medemblik heeft in zijn reactie op het Rekenkameronderzoek aangegeven de problemen met wachttijden bij bepaalde specialistische behandelingen te herkennen. Volgens de gemeente komen de wachttijden in West-Friesland overeen met het landelijke beeld. De zeven West-Friese gemeenten, de Netwerkorganisatie Zorg in Regio Westfriesland en gecontracteerde jeugdhulpaanbieders werken samen om de wachttijden terug te dringen.

Daarbij wordt onder meer gekeken naar de organisatie van hoogspecialistische behandelingen en de mogelijkheden om beschikbare zorg beter te verdelen. Ook de nieuwe regionale inkoop van jeugdhulp, die op 1 juli 2025 is ingegaan, moet bijdragen aan verbeteringen

Gemeente verantwoordelijk voor toegang tot hulp

Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de jeugdhulp. Ook Medemblik moet ervoor zorgen dat kinderen, jongeren en gezinnen passende ondersteuning kunnen krijgen wanneer dat noodzakelijk is. De gemeentelijke jeugdhulpverordening maakt onderscheid tussen specialistische en hoogspecialistische hulp.

Onder specialistische jeugdhulp valt onder meer diagnostiek en behandeling binnen de generalistische basis-ggz. Bij hoogspecialistische jeugdhulp gaat het onder andere om specialistische psychiatrische behandeling, intensieve ambulante begeleiding en crisishulp. De gemeente werkt hierbij samen met zorgaanbieders en andere gemeenten in West-Friesland.

Niet iedere hulpvraag vereist psychiatrische behandeling

Een belangrijk onderscheid is dat niet alle kinderen met jeugdhulp een psychische aandoening hebben. Jeugdhulp kan bijvoorbeeld worden ingezet bij problemen binnen het gezin, gedragsproblemen, een verstandelijke beperking of moeilijkheden in de ontwikkeling. Andersom kunnen kinderen psychische klachten hebben zonder dat zij gebruikmaken van gemeentelijk gefinancierde jeugdhulp.

De cijfers vertellen daardoor vooral hoeveel jongeren ondersteuning ontvangen, maar niet hoeveel kinderen daadwerkelijk kampen met een psychiatrische diagnose. Voor een volledig beeld zijn aanvullende gegevens nodig over het aantal behandelingen binnen de basis-ggz en gespecialiseerde jeugd-ggz.

Verschillen tussen gemeenten vragen om voorzichtigheid

Landelijk bestaan grote verschillen in het gebruik van jeugdhulp. Sommige gemeenten registreren aanzienlijk meer jongeren met ondersteuning dan andere gemeenten. Volgens het CBS kunnen die verschillen samenhangen met de samenstelling van de bevolking, het inkomen van gezinnen, de aanwezigheid van eenoudergezinnen en de organisatie van de hulpverlening.

Ook de mate waarin gemeenten algemene voorzieningen inzetten, kan van invloed zijn. Het percentage van 13,53 procent in Medemblik mag daarom niet zonder verdere analyse worden uitgelegd als bewijs dat psychische problemen in de gemeente vaker voorkomen dan elders.

Druk op specialistische zorg blijft aandachtspunt

De cijfers en het Rekenkameronderzoek maken duidelijk dat Medemblik voor een belangrijke opgave staat. De gemeente moet voldoende ondersteuning beschikbaar houden voor kinderen met relatief lichte hulpvragen, maar ook voor jongeren die intensieve en gespecialiseerde behandeling nodig hebben.

Daarbij spelen de beschikbaarheid van professionals, de samenwerking tussen organisaties en de wachttijden een belangrijke rol. Vooral wanneer kinderen langdurig op passende ondersteuning moeten wachten, bestaat het risico dat problemen verergeren. De gemeente heeft aangegeven samen met de andere West-Friese gemeenten te blijven werken aan verbeteringen in de toegankelijkheid van de jeugdhulp.

Meer inzicht nodig in aantallen ggz-patiënten

De beschikbare cijfers maken duidelijk dat een aanzienlijk deel van de minderjarigen in Medemblik professionele jeugdhulp ontvangt. In 2025 ging het om 13,53 procent van alle kinderen onder de achttien jaar. Voor jongeren tot 23 jaar lag het gebruik van de bredere jeugdzorg op 10,6 procent.

Wat nog ontbreekt, is een afzonderlijke openbare telling van het aantal inwoners dat daadwerkelijk psychologische of psychiatrische behandeling ontvangt. Dat geldt zowel voor volwassenen als voor kinderen en jongeren. Een dergelijke uitsplitsing zou beter inzicht geven in de omvang van psychische gezondheidsproblemen binnen de achttien kernen.

Voorlopig laten de cijfers vooral zien dat jeugdhulp een belangrijk onderdeel blijft van de gemeentelijke zorgvoorzieningen en dat de toegankelijkheid van specialistische behandeling blijvende aandacht vraagt.